OmbudsmanEdwin Kreulen

Het mondkapje geeft spanning op scholen. Maar de vraag is: hoeveel?

Na ‘ruim honderd meldingen’ signaleert Trouw dat leraren en leerlingen ruziemaken over mondkapjes. Valt reuze mee, reageren lezers. Terecht voorpaginanieuws?

De kwestie

Mondkapje leidt tot hardere sfeer en toon op school. Dat is de openingskop op 16 november boven een artikel over de handhaving van de mondkapjesplicht die middelbare scholen instellen na het dringend kabinetsadvies.

Sinds mondkapjes worden gedragen, zo begint het verhaal, ‘ervaren veel leraren dit als een ernstige beperking van de open sfeer die zij cruciaal vinden voor goed onderwijs’. Bij een speciaal ingericht meldpunt zijn ‘ruim honderd’ klachten binnengekomen. Schrijnend, zegt de initiatiefneemster van het meldpunt. De spanning loopt volgens de meldingen op in de schoolgangen: leraren snauwen leerlingen zonder mondkapje onder andere toe: ‘Moet je oma ziek worden?’

Leraren zeggen tegen het meldpunt dat directies eenzijdig de plicht hebben ingesteld en dat er geen ruimte is voor docenten die er anders over denken. De initiatiefneemster van het meldpunt zegt dat het niet gaat om ‘virusontkenners’ maar om docenten die zich goed inlazen en die vaak weigeren de mondkapjesplicht te handhaven in de klas. De leraren die zich hebben gemeld willen niet met hun naam in de krant uit angst voor hun directie. Onderaan het stuk staat dat hun namen bekend zijn bij de hoofdredactie.

De standpunten

Verschillende lezers, van wie een deel werkzaam in het onderwijs, zeggen dit beeld niet te herkennen. Na een periode van wennen gaat het juist goed op hun school. Is dit beeld niet eenzijdig?

De schoolleiding wordt nu onterecht als boeman weggezet. Een mondkapjesbeleid is toch besproken in de medezeggenschapsraad met ouders en personeel? Honderd meldingen zijn bovendien een klein aantal op alle leraren, leerlingen en ouders in Nederland. De redactie had beter moeten onderzoeken of virusontkenning een motief is van het meldpunt, zegt een lezer. Kan een mondkapje wel leiden tot een harde sfeer?, vraagt een lezer zich af.

Andere lezers schrijven juist dat ze het beeld wel herkennen.

Op de site van het meldpunt spreekt een ‘groep ouders’ over ‘bekende gevolgen van een mondkapje’, zoals benauwdheid en hyperventilatie. De initiatiefneemster haalt op haar eigen LinkedIn-profiel tegenstanders van het beleid aan, zoals het zogeheten regenboogteam dat zich verzet tegen de coronawetgeving.

De onderwijsredacteur die het verhaal maakte, zegt dat haar langs meerdere wegen signalen bereikten van onrust door de mondkapjes op school. De klachten op het meldpunt kwamen van leraren van wie de naam was na te gaan. Ze vond het geloofwaardig dat die niet via de krant problemen met hun schoolleiding willen krijgen.

Dat de initiatiefneemster van het meldpunt zelf kritisch is over de mondkapjes, hoeft volgens de redacteur niet uit te maken. “We willen ook die stemmen in de krant.” Honderd klachten is nog niet veel, maar mogelijk is wel sprake van een trend, zegt de redacteur. Daarom maakte ze dit verhaal, waarbij ze enigszins verrast was dat het op de voorpagina kwam. “Dat was misschien te prominent.” Ze zou zelf de kop, over de hardere sfeer, liever tussen aanhalingstekens hebben gezien, juist omdat die is gebaseerd op klachten van het meldpunt.

Ook in de redactievergadering wordt gesuggereerd, nu op school ‘niemand op de vuist ging’, dat het artikel beter binnenin had kunnen staan. Het is een trendverhaal en geen hard nieuws.

Het oordeel

Dit artikel signaleert een probleem op school met de verhalen van docenten van wie de identiteit bekend is bij de redactie. Dat maakt het aannemelijk dat er spanning is op school door de mondkapjes, op de kop is dan ook weinig aan te merken. Maar hoe representatief zijn deze verhalen voor alle scholen? Dat is onbekend en dat kunnen ook de schoolleiders die op het stuk reageren, niet zeggen.

Toch had het voor de hand gelegen juist deze verantwoordelijken voor het beleid, die ervan langs krijgen van anonieme docenten, de kans op een weerwoord te geven. Kan dat niet direct, dan de dagen daarna. Iets meer achtergrond over de kritische insteek van het meldpunt was beter geweest.

Zou het artikel dan minder hard nieuws bevatten en dus van de voorpagina verdwijnen? Het blijft een interessante signalering. Het zou jammer zijn wanneer dergelijke artikelen, om maar op de voorpagina te komen, een te stellig sausje krijgen. De redactie is creatief genoeg om ook genuanceerde verhalen op de voorpagina te brengen.

Edwin Kreulen schrijft wekelijks een column als ombudsman van Trouw. Eerdere afleveringen vindt u hier. Wilt u hem een kwestie voorleggen? Mail dan naar ombudsman@trouw.nl.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden