Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het mbo moet burgerschapsonderwijs serieus nemen

Opinie

Hans Theunissen en Roosmarijn Dam

Leerlingen van een ROC op bezoek in de Tweede Kamer, samen met de makers van het tv-programma 'De Stembus'. © ANP
OPINIE

Bereid ook de mbo'er goed voor op zijn rol als deelnemer aan de democratie, bepleiten Hans Theunissen, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Leraren Maatschappijleer, en Roosmarijn Dam, voorzitter van de Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs.

Prinsjesdag geeft burgers een prachtig beeld van onze democratie, maar in een levende democratie moeten zij naast toeschouwer ook deelnemer kunnen zijn. Het onderwijs dient de burgers van de toekomst op deze rol voor te bereiden. Helaas krijgt in de onderwijspraktijk niet iedereen dezelfde kansen om zijn democratisch burgerschap te ontwikkelen. Vooral in het mbo is burgerschap vaak een ondergeschoven kindje.

Lees verder na de advertentie
De kersverse bur­ger­schaps­agen­da is vooral een opsomming van goede voornemens

Onderzoek van de onderwijsinspectie laat zien dat het burgerschapsonderwijs in Nederland niet aan de maatschappelijke verwachtingen voldoet. Het is onduidelijk wat de overheid onder burgerschapsvorming verstaat, er wordt op scholen vaak weinig doelgericht aan gewerkt, het aanbod is een lappendeken van activiteiten en er bestaan grote verschillen tussen scholen. Om daar voor het mbo iets aan te doen ondertekenden minister Bussemaker van onderwijs en voorzitter Ton Heerts van de MBO Raad vorige week de mbo-burgerschapsagenda.

Deze kersverse burgerschapsagenda is echter vooral een opsomming van goede voornemens. Dat is opvallend omdat voor basis- en voortgezet onderwijs concreet wordt gewerkt aan een aanscherping van de wet en een betere positie van burgerschap in het curriculum. Als studenten, leraren, onderzoekers en lerarenopleiders constateren wij dat er in het mbo ondertussen te weinig gebeurt. Er zijn wel opleidingen en docenten die serieus werk maken van burgerschap, maar die goede voorbeelden krijgen te weinig navolging.

Dat is problematisch omdat uit onderzoek blijkt dat jongeren in het (v)mbo ook buiten de school minder mogelijkheden hebben om positieve ervaringen op te doen met democratie dan hun leeftijdsgenoten in het vwo. Het onderwijs versterkt vervolgens deze ongelijke kansen. In het vwo worden jongeren uitgebreid aangemoedigd om te participeren in besluitvorming en te discussiëren over de samenleving, in het (v)mbo gebeurt dit veel minder. Mede als gevolg daarvan ervaart een deel van de jongeren in het mbo een hogere mate van politieke machteloosheid en schieten complottheorieën sneller wortel. Meer aandacht voor democratisch burgerschap is essentieel.

Helaas is die aandacht er meestal niet: burgerschap is in het mbo alleen een inspanningsverplichting. Het vak wordt vaak gesplitst in losse projecten en gegeven door docenten die weinig kennis hebben over de democratische rechtsstaat. Dat is een gemiste kans, omdat we uit onderzoek weten dat een structureel en langdurig aanbod, met resultaatverplichtingen en door deskundige docenten wezenlijk is voor effectief burgerschapsonderwijs.

Goed bur­ger­schaps­on­der­wijs op het mbo stelt eisen aan de kennis en vaardigheden die studenten daar opdoen

Uit de Burgerschapsagenda blijkt dat de minister nóg een onderzoek wil doen. Ook kondigt zij een 'servicedocument' en een 'inspiratiebox' aan. Na vijf jaar Rutte II is dat meer van hetzelfde. We roepen de volgende minister van onderwijs dan ook op om deze vrijblijvende agenda snel te vervangen door een ambitieus plan waaruit blijkt dat burgerschapsvorming in het mbo voor het nieuwe kabinet topprioriteit heeft.

Dat is geen overbodige luxe. Een breed gedeeld gevoel van betrokkenheid bij onze democratie is cruciaal om maatschappelijke spanningen te voorkomen en een veerkrachtige democratische cultuur te onderhouden. Daarom moeten een bezoek aan politiek Den Haag, een discussie over vluchtelingen en een lessenserie over wereldburgerschap onderdeel worden van een doorlopende leerlijn democratisch burgerschap die niet stopt als leerlingen naar het mbo gaan.

Goed burgerschapsonderwijs op het mbo stelt eisen aan de kennis en vaardigheden die studenten daar opdoen, aan de bevoegdheid van docenten en aan de tijd die ervoor wordt uitgetrokken. Liever een Deltaplan dan een burgerschapsagenda dus. In het belang van de democratie van de toekomst.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
De kersverse bur­ger­schaps­agen­da is vooral een opsomming van goede voornemens

Goed bur­ger­schaps­on­der­wijs op het mbo stelt eisen aan de kennis en vaardigheden die studenten daar opdoen