Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het lijkt wel alsof de overheid het motief achter de steekpartij in Den Haag wilde verdoezelen

Opinie

Sylvain Ephimenco

© Trouw
Column

In een democratie is de vertrouwensband tussen overheid en burgers van essentieel belang. Als een burger de wet overtreedt, moet de overheid ingrijpen en de overtreding zal worden gevolgd door een sanctie. Dit vormt de door iedereen aanvaarde consensus waar een democratische rechtsstaat op stoelt. 

Maar die vertrouwensrelatie is niet alleen gebaseerd op de gehoorzaamheid van de burgers. Op haar beurt moet de overheid voldoen aan een aantal criteria, dat de vertrouwensband met de burgers garandeert. Vanzelfsprekend zijn onpartijdigheid en transparantie de hoekstenen waarop democratische instituten rusten. 

Lees verder na de advertentie

Verder is eerlijke nieuwsvoorziening van de overheid richting haar burgers cruciaal in de wederzijdse relatie. Een overheid die, om welke reden dan ook, het publiek belangrijke feiten onthoudt, zal door burgers worden gewantrouwd. In een dergelijke situatie kan een vertrouwensbreuk ontstaan die speculaties, complottheorieën en populisme voedt.

Menselijke fout

Eergisteren maakte de overheid bekend dat er in maart een anonieme tip was binnengekomen over de man die op 5 mei in Den Haag drie passanten verwondde met zijn mes. Volgens deze tip was de man van plan een terroristische aanslag te plegen. Deze melding werd toen door de politie onderzocht en aan de gemeente, de AIVD, de reclassering en de ggz doorgegeven. Op de dag van de aanslag beweerde zowel de burgemeester als de politie pijlsnel dat het hier niet ging om een terroristische daad, maar om een incident met een verwarde man. Nu zegt zowel de Haagse burgemeester als haar politiechef dat de melding hun op 5 mei niet bekend was. Dit door een menselijke fout: de anonieme tip die zoveel instanties had bereikt was door ‘een menselijke fout’ niet geregistreerd.

Waarom dit gebrek aan transparantie, dat zeer onbetrouwbaar overkomt?

Om bestuurders van liegen en manipulatie te beschuldigen moet je over bewijzen beschikken en die heb ik niet. De schijn hebben ze in elk geval tegen. Hier is op zijn minst sprake van falende bestuurders en van niet goed functionerende instanties. Maar de cruciale vraag is: waarom heeft het elf dagen geduurd eer de verantwoordelijken erkennen dat ze de burgers op 5 mei niet juist hebben geïnformeerd en te snelle conclusies hebben getrokken? De dader is nu, na elf dagen, uitvoerig gehoord. De politie zegt nog geen idee te hebben over zijn motieven, dit omdat de man ‘wisselende verklaringen heeft afgelegd’. 

Vertragingstactiek

Maar waarom deze wisselende verklaringen na elf dagen niet openbaar maken? Waarom dit gebrek aan transparantie, dat zeer onbetrouwbaar overkomt? Misschien omdat we nu met een vertragingstactiek te maken hebben van een overheid die de impact van het schokkende nieuws – een ondankbare Syrische vluchteling pleegt een terroristische aanslag in het lieflijke Nederland – hoopt te beperken?

Nog een paar weken wachten met eindelijk het beestje bij de naam te noemen en dan maar hopen dat er geen vette koppen komen in internationale kranten. Oud nieuws! En als de publieke verontwaardiging aan kracht heeft ingeboet, zal het voor de lieve vrede alleen maar gunstig zijn.

Drie keer per week schopt Sylvain Ephimenco in Trouw heilige huisjes omver. Lees hier meer van zijn columns.

Lees ook: de ene verwarde man is de andere niet

De man die drie mensen neerstak in Den Haag, stond bekend als verward. Volgens expert Bauke Koekkoek wordt die term te snel op mensen geplakt.

Deel dit artikel

Waarom dit gebrek aan transparantie, dat zeer onbetrouwbaar overkomt?