Column Stevo Akkerman

Het kan niet zo zijn dat de Erdogans het voor het zeggen hebben

Als de dingen niet gaan zoals zou moeten, willen politici nog weleens zeggen dat het ‘niet zo kan zijn dat’. Terwijl het toch echt zo is. En na het verraad van de Koerden door Donald Trump zijn we in één groot ‘het kan niet zo zijn dat’ beland. Alles wat sluimerde, of althans nog niet tot volledig uitbarsten was gekomen, wordt de wereld nu in het gezicht gesmeten.

“Het kan niet zo zijn dat door de Turkse inval in Syrië allemaal terroristen weer vrijkomen,” zei VVD-Kamerlid Sven Koopmans in ‘Buitenhof’, nadat door de Turkse inval in Syrië allemaal terroristen waren vrijgekomen. Hij bedoelde natuurlijk dat het onacceptabel was, en dat was het ook. Maar er gebeuren allemaal onacceptabele dingen.

Ingezoomd: een Koerdische politica, Hevrin Khalaf, wordt door de huurlingen van Erdogan uit haar auto gesleept en geëxecuteerd, en het zou zomaar kunnen dat deze huurlingen behoren tot milities die eerder door Nederland van materiële steun werden voorzien. Uitgezoomd: er dreigt een volksverdrijving van ongekende proporties.

Het kan niet zo zijn dat Turkije, een Navo-bondgenoot, zich zo gedraagt. Maar het gebeurt wel, want opperbondgenoot Amerika vindt het goed. Overigens bestaat er geen woord dat zo weinig meer voorstelt als het woord ‘bondgenoot’, dat weten we eigenlijk al sinds de inauguratie van Trump in 2017. Henne Schuwer, de voormalige Nederlandse ambassadeur in Washington, memoreerde zaterdag in NRC hoe Trump toen direct de aanval opende op zowel zijn eigen volksvertegenwoordiging als op de internationale samenwerking. Schuwer: “Vooral mijn Duitse collega was er kapot van. Die zei: Dit hebben we al eens meegemaakt.”

Onheil

Het kan niet zo zijn dat de landen van de Europese Unie niet begrepen wat hen boven het hoofd hing, al zag de een duidelijker dan de ander dat de band met de VS – die onder Obama al was verzwakt – nooit meer vanzelfsprekend zou zijn. Angela Merkel was daar het duidelijkst in, door te zeggen dat Europa op eigen benen moest gaan staan. In een wereld zonder één duidelijk machtscentrum, en zeker zonder een bevriend machtscentrum, kan het niet zo zijn dat Europa zich door onderlinge verdeeldheid laat verlammen en maar afwacht wat er gebeurt. Je kunt denken dat het onheil met een boog om je heen zal lopen zolang je je maar afzijdig houdt, maar zo werkt het niet: als er oorlog is in Syrië, dan raakt dat ons, als er gevochten wordt in Oekraïne, dan gaat dat niet aan ons voorbij.

Het kan niet zo zijn dat de EU zichzelf heeft uitgeleverd aan de luimen van een autocraat als Erdogan; van allerlei kanten wordt geroepen om Europees leiderschap nu Trump is gaan golfen, wat let ons? De vluchtelingendeal? O ja. Maar kunnen we daar niet vanaf? Niet zolang we geen eerlijke Europese verdeelsleutel hebben voor de opvang van vluchtelingen en geen Europese grensbewaking.

Maar het kan toch niet zo zijn dat de Erdogans, de Assads en de Poetins het voor het zeggen hebben? Nee, dat kan niet zo zijn.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden