null Beeld -
Beeld -

Plein 2Rutte IV

Het kabinet zelf is een stuk diverser dan zijn assistenten

Redactie Politiek

Er is de afgelopen weken al vaak op gewezen: geen enkel kabinet in het verleden telde zoveel vrouwen als het maandag aangetreden Rutte IV. Van de 29 bewindslieden zijn er 14 vrouw.

Opmerkelijk: vooral de VVD scoort goed. Onder de elf liberale ministers en staatssecretarissen zijn zes vrouwen. Niet slecht voor een partij waarvan de leider de man/vrouw-verhouding altijd secundair noemde. “Mijn streven is de beste mensen te vinden”, zei Mark Rutte meer dan eens.

Hoe zit het verder eigenlijk met de diversiteit in het kabinet? Vooral D66 vindt het belangrijk dat het parlement en het kabinet een afspiegeling zijn van de samenleving. De partij levert met Franc Weerwind de eerste minister met Surinaamse wortels sinds 1905. Vanaf 1903 was de in Paramaribo geboren Abraham George Ellis al eens minister van marine.

Ook treden twee bewindspersonen aan met Turkse roots: Dilan Yesilgöz (VVD) op Justitie en Veiligheid en staatssecretaris Gunay Uslu (D66) voor cultuur en media. Overigens kende de beëdiging van het nieuwe kabinet nog een zeldzaamheid: toeslagenstaatssecretaris Aukje de Vries deed de belofte in het Fries: ‘Dat ferklearje en ûnthjit ik’. Minister Dennis Wiersma uit Franeker deed zijn belofte wél in het Nederlands.

Grote steden

Friesland is dus vrij goed vertegenwoordigd in het nieuwe kabinet. Net als de grote steden. In het vorige kabinet viel het grote aantal Rotterdamse bewindslieden op. Maar met de toetreding van Yesilgöz, Eric van der Burg (asiel) en Liesje Schreinemacher (buitenlandse handel) en de nieuwe Rotterdammers Marnix van Rij en Ernst Kuipers, houden Amsterdam en Rotterdam elkaar in evenwicht.

De Friese Utrechtenaar Wiersma is om nog een reden een opvallend kabinetslid. Hij is een stapelaar, uit een arbeidersgezin. Hij begon op de mavo, om vervolgens via de havo en een hbo-lerarenopleiding terecht te komen op de universiteit in Groningen, waar hij sociologie studeerde. Hij deed een master in Utrecht.

Goede zaak, zou je zeggen, dat de minister van primair en voortgezet onderwijs zelf zoveel verschillende schoolniveaus doorliep. Want net als in vorige kabinetten, wordt ook Rutte IV gedomineerd door universitair geschoolden. Slechts vier ministers deden een beroepsopleiding. Net als Wiersma deed minister Hugo de Jonge van wonen een hbo-lerarenopleiding.

Minister Conny Helder voor medische zorg deed een kaderopleiding gezondheidszorg aan de Haagse Hogeschool. Een latere studie politicologie maakte zij niet af.

Selfmade man

Landbouwminister Henk Staghouwer is een echte selfmade man. In de jaren zeventig ging hij naar de mavo, waarna hij nog een vakopleiding en een ondernemersopleiding deed. Hij werd ondernemer en eigenaar van verschillende bakkerijen.

Een contrast met de vier gepromoveerden die Rutte IV telt. De bekendste is uiteraard de vanuit Princeton de Rolzaal ingevlogen natuurkundige Robbert Dijkgraaf. Hij is vermoedelijk de eerste minister die de snaartheorie kan uitleggen, al blijft ingenieur en natuurkundige Karien van Gennip misschien wel bij de les.

Ook minister van volksgezondheid Ernst Kuipers promoveerde, op de ontstaanswijze van maagkanker. Hij was net als Dijkgraaf hoogleraar, in Rotterdam. Gunay Uslu haalde haar bul als cultuurhistorica met het proefschrift ‘Homer, Troy and the Turks: Heritage & identity in the Late Ottoman Empire 1870-1915’. Staatssecretaris Hans Vijlbrief van mijnbouw is doctor in de economie.

Zo doet Rutte IV het op het oog aardig, qua diversiteit. De partijen hebben er in ieder geval voor gezorgd dat de mensen die op de voorgrond treden, niet allemaal hetzelfde eruitzien of hetzelfde klinken.

Als we achter de coulissen kijken, zien we een ander beeld. De politiek assistenten, de belangrijkste politieke adviseurs van de bewindslieden, vormen een homogenere club. Ze zijn veelal jong – een rol als ‘PA’ is vaak een opstap voor een carrière in de politiek, oud-assistenten Hugo de Jonge, Liesje Schreinemacher, Mark Harbers en Sophie Hermans kunnen erover meepraten.

De assistenten van de huidige kabinetsploeg zijn iets vaker man dan vrouw, hebben op een enkeling na geen familie met een migratiegeschiedenis, en zijn vrijwel allemaal academisch geschoold. Vaak in Leiden, Utrecht en Amsterdam. Of ze ook Fries spreken, heeft de Pleinredactie niet kunnen achterhalen.

De jongste bewindslieden van Rutte IV

Maarten van Ooijen (31 jaar)

Rob Jetten (35)

Dennis Wiersma (35)

De rubriek Plein 2 behandelt de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden