Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het is onzin de MeToo-beweging te beschouwen als een terugval in slachtofferschap

Opinie

Leonie Breebaart

Leonie Breebaart. © Maartje Geels
Column

Sinds het losbarsten van #MeToo leidt de wereldwijde beweging tot een afrekencultuur die ook feministen kan gaan tegenstaan. 

Oké: aantoonbaar hardleerse smeerlappen als Hollywoodmoghul Harvey Weinstein verdienen het ontmaskerd te worden. Maar iedereen die in de dolle jaren zestig en zeventig weleens handtastelijk was alsnóg aan de schandpaal nagelen - dat hoeft nou ook weer niet. 

Lees verder na de advertentie

Bovendien hoor je wel eens #MeToo-verhalen waarbij je denkt: stel je niet zo aan. Of: had van je afgebeten. Toch is het onzin de hele MeToo-beweging te beschouwen als een terugval in slachtofferschap, als een trend die ‘de feministische klok terugzet’, zoals de Duitse filosofe Svenja Flaßpöhler vorige week in Letter&Geest betoogde.

Problematisch is vooral Flaßpöhlers idee dat wettelijke gelijkheid tussen man en vrouw ook betekent dat ‘we niet meer in het patriarchaat leven’. Dat is naïef. Moeten we echt uitleggen in hoeveel subculturen het patriarchaat nog recht overeind staat - als u mij deze fallocratische uitdrukking toestaat? Zelfs in de Nederlandse literatuur, waaraan vrouwen al eeuwenlang meedoen, worden ze nog altijd minder serieus genomen dan mannen, toonde Corina Koolen aan in haar recente proefschrift. 

Ruimte opeisen

In de filmwereld is het nog erger. Hoeveel vrouwelijke regisseurs kent u? Hoeveel producenten met de macht van Weinstein? MeToo heeft ervoor gezorgd dat vrouwen hún ervaringen kwijt kunnen zonder door machtige mannen weggezet te worden als trut of zeur. Dat is geen slachtofferisme, dat is ruimte opeisen.

Er dan nog iets: mannen zijn meestal fysiek sterker dan vrouwen. De meeste mannen maken daar helemaal géén misbruik van en zetten die kracht bovendien in voor tal van nuttige zaken, zoals het helpen en verdedigen van fysiek zwakkeren. Maar die fysieke overmacht van mannen maakt vrouwen ook kwetsbaar, hoe zelfverzekerd ze ook zijn. Want wie bij een aanranding haar belager een klap verkoopt, moet vrezen een nog veel stevigere dreun terug te krijgen. Dat risico kún je vaak helemaal niet nemen.

Alleen maar zedig ‘nee’ zeggen heeft vrouwen zelden voor­uit­ge­hol­pen

Vlak nadat Donald Trump president geworden was droomde ik - vast geen toeval - dat er een grote man in mijn hotelkamer stond, die mij duidelijk wilde verkrachten. Het was maar een droom natuurlijk, maar wel een bijzonder enge, door dat allesoverheersende besef dat hij sterker was en ik geen kans maakte. Zo werkt macht dus, dacht ik.

Feminisme uit de prehistorie

Weerbare vrouwen: ik ben er helemaal voor. Maar ook zij ervaren helaas regelmatig dat mannen cultureel en fysiek machtiger zijn. En waar macht is, ligt machtsmisbruik op de loer: ook als fysiek geweld achterwege blijft, lopen vrouwen die seksuele intimidatie aankaarten kans te worden uitgelachen, ontmoedigd of ontslagen. Flaßpöhler vindt dat ze daar tegen moeten kunnen. Zo’n Weinstein kun je afwijzen, zegt ze. Dan wórd je maar ontslagen, so what? Maar alleen maar zedig ‘nee’ zeggen heeft vrouwen zelden vooruitgeholpen. “Ik ga wel hoor, geef die baan maar aan een ander.” Moet je de cultuur die je tot aanpassen, zwijgen of vertrekken verleidt dan verder maar intact laten? Dat is niet eens achterhaald feminisme, dat is feminisme uit de prehistorie.

Wat is daar nou erg aan? Leonie Breebaart onderzoekt in haar column de actualiteit op filosofische wijze. Lees meer columns in ons dossier

Lees ook: 'Hoe goedbedoeld ook, de Metoogolf bewijst het feminisme geen dienst'

Ja, je hebt mannen die hun macht misbruiken. Maar maak van vrouwen geen slachtoffers, vindt filosofe Svenja Flaßpöhler. "Metoo zet de feministische klok terug, niet vooruit."

Deel dit artikel

Alleen maar zedig ‘nee’ zeggen heeft vrouwen zelden voor­uit­ge­hol­pen