null

OpinieOnderwijs

Het is niet normaal dat meer vrouwen dan mannen een hoger diploma behalen

Vrouwen halen op dit moment veel vaker een hbo- of wo-diploma dan mannen, en dat vinden we normaal. Maar dat is het niet: ons huidige, talige, voortgezet onderwijs verkleint de kansen van exact ingestelde mensen op doorstroom naar hoger onderwijs. En dat is discriminatie, betoogt vakdidacticus natuurkunde Henk Pol.

Vrouwen doen het in het hoger onderwijs beter dan mannen, constateerden onderzoekers van de Erasmus School of Economics. De bijgevoegde kaart liet duidelijk zien dat jonge vrouwen in de Biblebelt minder kansen hadden op het behalen van een hbo- of wo-diploma dan in de rest van het land. In de Biblebelt halen gemiddeld ongeveer evenveel vrouwen als mannen een hoger diploma; in de rest van het land halen substantieel meer vrouwen dan mannen een hoger diploma.

Het artikel verzuimt een veel groter probleem te signaleren. Namelijk dat we tegenwoordig onderwijs hebben dat jongens structureel minder kansen geeft. We vinden het blijkbaar normaal dat in Nederland op dit moment gemiddeld 10 tot 25 procent meer vrouwen dan mannen een hbo- of wo-diploma behalen. Maar is dat wel normaal? Is hier niet juist sprake van een zwaar geval van discriminatie?

Verlichte vakken

Om te zien waarin dit verschil in Nederland zou kunnen zitten, is het goed een vergelijking te maken tussen het huidige voortgezet onderwijs en dat van 25 jaar geleden, net voordat de vernieuwde tweede fase werd geïntroduceerd. Vroeger kozen leerlingen in de bovenbouw, naast de verplichte vakken Nederlands en Engels, een pakket met vakken. Dat kon dus een talig pakket zijn, maar ook alleen exacte vakken. Leerlingen die exact waren ingesteld, moesten dus twee verplichte talige vakken doen, maar konden de rest invullen met exacte vakken. Voor talige leerlingen was er helemaal geen barrière; naast Nederlands en Engels kon de rest met talige vakken worden ingevuld.

Met de invoering van de vernieuwde tweede fase omstreeks de millenniumwisseling kregen bovenbouwleerlingen op havo en vwo ineens een veel groter pakket aan verplichte vakken. Waar voorheen de onderbouw de plaats was om ­leerlingen voldoende burgerschapsvorming mee te geven, werd nu ook de bovenbouw gebruikt om de leerlingen nog meer algemene, vooral talige, burgerschapsvorming mee te geven.

In het huidige programma moeten alle leerlingen de vakken Nederlands en Engels, kunst en cultuur, maatschappijleer en een lichte ­versie van wiskunde doen. Op het vwo komt daar nog een derde verplichte vreemde taal bij. Talige leerlingen hebben als barrière tegenwoordig een lichte versie van wiskunde, waarbij ook nog eens rekening wordt gehouden met de beperkte wiskundige vaardigheden van die leerlingen. De exacte leerling daartegenover krijgt verplicht vier tot vijf talige vakken opgelegd. Die ook vaak nog eens op een talige manier, middels verslagen en presentaties, worden getoetst.

Discriminatie

De barrière om een havo- of vwo-­diploma te halen is voor exacte leerlingen tegenwoordig dus veel groter dan voor talige leerlingen. Of mannen of vrouwen nu gemiddeld genomen meer of minder exact zijn, en of dat ligt aan de genen (nature) of opvoeding (nurture) is in de discussie eigenlijk niet eens relevant. Wat we zien, is dat, doordat het voort­gezet onderwijs veel taliger is geworden, we een categorie leerlingen voor het hoger onderwijs deels zijn kwijtgeraakt. Een categorie die voor onze maatschappij zeer noodzakelijk is.

Dat zullen dus misschien meer jongens zijn, maar zeker ook de meer exact ingestelde meisjes. We verliezen dus niet ongeveer 10 procent (het huidige verschil tussen vrouwen en mannen) maar misschien nog wel meer potentiële hbo- en wo-kandidaten. Onze maatschappij vraagt om technisch opgeleide mensen, zeker ook op hbo- en wo- niveau.

Het is pas echt discriminatie dat ons huidige, talige, voortgezet onderwijs de kansen op doorstroom verkleint voor exacte mensen. En dat terwijl we ze nu, en in de toekomst met al zijn technische problemen om op te lossen, zo nodig hebben.

Lees ook:

Overal in Nederland doen vrouwen het beter dan mannen in het hoger onderwijs, behalve in Rhenen

Vrouwen doen het in het hoger onderwijs een stuk beter dan mannen, behalve in de Bijbelgordel. Verwachtingen hoe vrouwen zich horen te gedragen zouden daar een rol in kunnen spelen.

Maak het examen langer en de meisjes worden beter dan de jongens

Gaandeweg een toets gaan jongens steeds slechter presteren terwijl meisjes hun niveau weten te handhaven. Maak het examen langer en de meiden worden beter. In alle vakken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden