null Beeld
Beeld

CommentaarPlatformbedrijven

Het is niet aan Uber en andere platformbedrijven hun eigen regels op te stellen

Maar goed dat er rechters zijn, als de overheid het laat afweten. Dat geldt voor het klimaat (Urgenda, Shell) en inmiddels ook voor arbeidsvoorwaarden, met eerder dit jaar de geruchtmakende uitspraak over maaltijdbezorger Deliveroo en deze week over Uber. Beide laatste zaken komen op hetzelfde neer: de koeriers van Deliveroo en de chauffeurs van taxigigant Uber, belangrijke exponenten van de platformeconomie, zijn geen zelfstandigen maar werknemers.

Dat was allang duidelijk voor iedereen die zich daar een beetje in heeft verdiept, maar tot de overheid was dit kennelijk niet doorgedrongen. Die liet de afgelopen jaren deze en andere commerciële onlineplatforms rustig hun gang gaan. Zodoende ontstond gaandeweg een enorme bedrijfstak die draait op schijnzelfstandigen, waar cao’s niet tellen en sociale vangnetten afwezig zijn. Iets wat ook consumenten laten gebeuren, want die maken dankbaar gebruik van al die gemaksdiensten. Uber wil zijn chauffeurs echt niet in dienst nemen: op de uitspraak volgde vrijwel meteen het hoger beroep.

Weinig te kiezen

Het doet er niet toe dat de Uber-chauffeurs volgens het bedrijf vrije vogels zijn die lekker op het strand kunnen gaan liggen als ze daar meer zin in hebben dan te werken. Die zullen er heus zijn. Zoals er ook Uberrijders zijn die nauwelijks rondkomen en zich overgeleverd weten aan een allesbepalende app die de ritten verdeelt en de chauffeurs er naar believen af kan gooien. Voor die chauffeurs valt er weinig te kiezen, alleen al vanwege de op veel plekken dominante marktpositie van Uber.

Ook al zijn er chauffeurs die liever zelfstandig blijven – wat dat in deze context ook moge betekenen – dan nog is het nodig om in te grijpen. Kijk alleen al naar de manier waarop platformbedrijven groot worden: door spotgoedkoop te werken en langdurige aanloopverliezen op de koop toe te nemen, verwerven ze uiteindelijk marktmacht, waarvan vooral de aandeelhouders profiteren en niet de chauffeurs. Als studenten met groot gemak een Uber bestellen, weet je dat de tarieven niet kloppen.

Het meest kwalijke daarvan is dat fatsoenlijke werkgevers uit de markt worden gedrukt, dat er grote groepen werkenden ontstaan zonder goede arbeidsvoorwaarden, en dat sociale risico’s op het bordje van het collectief belanden. Dat maakt dit een zaak van algemeen belang, een belang dat de FNV gelukkig wel ziet. Grijze gebieden, kleine regelvrije uithoekjes op de arbeidsmarkt, zijn van alle tijden. Maar de platformeconomie is veel te groot om zijn eigen spelregels te kunnen bepalen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden