null Beeld

OmbudsmanEdwin Kreulen

Het is moeilijk om geruchten uit de krant te weren als ze een eigen leven gaan leiden

Wat moet Trouw met anonieme verhalen uit andere media? Of er werkelijk een ‘fluistercampagne tegen Pieter Omtzigt’ bestond, blijft in de lucht hangen.

De kwestie

Een lezer is afgelopen dinsdag op de opiniepagina kritisch op het CDA. Die partij was verbolgen over de opmerking ‘Pieter Omtzigt, functie elders’, schrijft hij, “maar een week eerder was er in datzelfde CDA een fluistercampagne gaande tegen Omtzigt”.

Een kort bericht in de krant van 25 maart, overgenomen van persbureau ANP, noemde die zaak. Partijgenoten zouden zich beklaagd hebben over een ‘fluistercampagne’ van de CDA-top ­tegen Omtzigt. Er zouden ook mensen steun voor de ‘oververmoeide’ Omtzigt hebben uitgesproken. Namen staan er niet bij. Het bericht verwijst naar De Telegraaf en HP/De Tijd. Die krant meldt twee dagen eerder dat CDA’ers zich zorgen maken over tekenen van overspannenheid bij Omtzigt. Wie dat zijn, staat er niet bij. Het opinietijdschrift HP/De Tijd stelt dat deze informatie alleen maar kan komen van CDA’ers die een ‘fluistercampagne’ voeren om Omtzigt als ‘labiel’ af te schilderen. Dit wordt bevestigd door ‘iemand met kennis van zaken’.

Op zaterdag 13 maart verschijnt een interview met Kamervoorzitter Arib in de Trouw-reeks Tien Geboden. Onder ‘gij zult niet doodslaan’ vertelt zij over een productie van RTL Nieuws waarin anonieme geciteerden zeer kritisch op haar persoon zijn. Ze wordt onder meer ‘achterbaks’ genoemd. Een ­poging tot karaktermoord, zegt Arib in het interview. Deze RTL-productie haalde niet de nieuwskolommen in Trouw, alleen de televisierubriek met vooral kritiek op de omroep.

De standpunten

Het gebruik van deze anonieme bronnen levert RTL meer kritiek op van ­collega-journalisten. Maar gebruikt niet iedere Haagse journalist anonieme bronnen? “Tot op zekere hoogte kun je niet zonder, wil je informatie krijgen”, zegt de chef van de politieke redactie van Trouw. “De belangrijkste grens is dat we personen niet zwart ­laten maken. Zeker niet wanneer er geen ander bewijs is, zoals documenten, of mensen die het wél onder eigen naam bevestigen.” De chef vond het wel heel toevallig dat dit RTL-verhaal een maand voor de voorzittersverkiezing door de nieuwe Kamer verscheen. “Die mensen die daar geciteerd werden, hebben een belang.” Dit verhaal haalde niet de nieuwskrant. Ook in de lezerspost kwam het niet terug.

De vraag of er een fluistercampagne tegen Omtzigt werd gevoerd, is volgens de politieke chef eigenlijk niet te beantwoorden. “Wie zijn dan die mensen die deze dingen zeggen over Omtzigt, en wat is hun doel? Ook dit lijkt een anonieme beschadiging, daarom deden we er eerst niets mee. Maar het werd een politiek feit, en dan is het begrijpelijk dat de krant het meldt.”

Dat moment viel voor hem op de avond dat ook CDA-leider Hoekstra uitdrukkelijk zijn steun uitsprak voor Omtzigt. Op die avond haalde ook het korte bericht over deze zaak de krant, overigens zonder vermelding van Hoekstra. “We hadden best meer kunnen schrijven op dat moment”, denkt de politieke chef. De volgende dag waren de notities van verkenner Kajsa Ollongren onverwacht te zien en ging de aandacht naar de crisis in de formatie.

Bij lezers maakte de ‘fluistercampagne’ indruk, er kwamen flink wat brieven binnen waarin de ‘houding van het CDA tegenover Omtzigt’ werd gehekeld en de vraag werd gesteld waar de ‘C’ uit de partijnaam is gebleven.

Oordeel

Het is moeilijk om geruchten te blijven weren uit de krant als steeds meer mensen erover spreken, en ze een eigen leven gaan leiden. Bij het oncontroleerbare verhaal over Kamervoorzitter Arib viel op dat vooral de berichtgever kritiek kreeg. Terecht dat dit niet als nieuws de krant haalde.

De ‘fluistercampagne’ tegen Pieter Omtzigt heeft zo beknopt in de nieuwskrant gestaan dat de lezer met vraagtekens achterblijft. Er zijn blijkbaar mensen die Omtzigt verdedigen, die zich zorgen maken, die vinden dat de partijtop het Kamerlid niet goed ­behandelt. Een grote kluwen, op basis van twijfelachtige berichten in andere media. Dat een fluistercampagne bestaat, is de indruk die de ene journalist kreeg uit het relaas gebaseerd op anonieme bronnen van de ander, en dat hem bevestigd zou zijn door een andere anonieme bron. Trouw moet niet meegaan in dit geroddel.

Plaats zo’n kort persbureaubericht helemaal niet, of neem het juist in ­eigen hand. Dan kun je de lezer ook uitleggen dat er weleens rook gemaakt wordt, terwijl onduidelijk is of dat daadwerkelijk van vuur afkomstig is.

Edwin Kreulen schrijft wekelijks een column als ombudsman van Trouw. Eerdere afleveringen vindt u hier. Wilt u hem een kwestie voorleggen? Mail dan naar ombudsman@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden