Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het is hoog tijd om vervolgde christenen aandacht te geven, ongeacht je eigen levensbeschouwing

Opinie

James Kennedy

James Kennedy © Jörgen Caris
column

Asia Bibi, op het moment de bekendste vervolgde christen ter wereld, is veilig aangekomen in Canada. De Pakistaanse vrouw heeft acht jaar in de cel gezeten voor vermeende godslastering en zou worden geëxecuteerd. Haar zaak kreeg veel media-aandacht, haar advocaat kon met gevaar voor eigen leven vrijlating bewerkstelligen en nu heeft ze asiel verkregen in Canada. 

Deze gelukkige uitkomst ligt niet binnen het bereik van de andere 300 miljoen christenen die omwille van hun geloof worden vervolgd. Na de aanslagen in Sri Lanka tijdens Pasen werd de vraag gesteld waarom er eigenlijk zo weinig aandacht is in het Westen voor vervolgde christenen wereldwijd?

Lees verder na de advertentie

Dat heeft grotendeels te maken met een foutief beeld. We denken nog steeds dat het christendom vooral westers is en kijken vanuit dat perspectief naar de andere christenen. We vergeten dat het christendom naar Europa en de VS is gekomen vanuit landen waar het – nog steeds – wordt onderdrukt. En de teloorgang van het christendom in Europa maakt ons blind voor de noden van christenen elders.

Dat Europa een christelijk continent was, is maar kort geleden. Die identiteit moest Europa delen met landen op het westelijke halfrond, maar in Europa was die identiteit dieper historisch geworteld. Rond 1900 was de christelijke identiteit van Europa op haar hoogtepunt, de wereldkerk werd vooral vanuit het Westen bestuurd en veel missionarissen en zendelingen vertrokken vanuit Nederland naar Indonesië en Afrika. Het kolonialisme was diep verbonden met het westerse christendom.

Maar het christendom is geen westerse religie. De groei van dit geloof zit in Afrika en Azië. Het is de religie geworden van het zuidelijk halfrond.

Avondland

Uiteraard zou dit veranderen. Het einde van kolonialisme ging gepaard met opkomende assertiviteit van allerlei kerken in Azië en Afrika die hun eigen agenda gingen bepalen en daarin soms afweken van kerken in Noord-Amerika en Europa. Dat proces werd in de pers breed uitgemeten, maar heeft het beeld van het christendom als een hoofdzakelijk westerse religie niet veranderd. De Koude Oorlog werd een soort ‘avondland’ van het christendom, met veel oog voor vervolgde christenen achter het IJzeren Gordijn, de martelaren in de strijd tegen het onvrije communisme. Maar dat werd toen al steeds meer onderdeel van een grotere, politieke strijd.

Sinds het einde van de Koude Oorlog is de Europese verhouding tot het christendom complexer geworden. De ontkerkelijking heeft ongetwijfeld een rol gespeeld in de afnemende verbondenheid met christelijke gelovigen wereldwijd. Steeds meer mensen keren zich af van het geloof en zien religie als bron van spanningen en problemen, waardoor zij murw zijn geworden voor het leed van vervolgde christenen en voor hen weinig sympathie kunnen opbrengen. Seculier-rechtse partijen lijken zich op hun beurt meer zorgen te maken over de islam, dan om het lot van vervolgde christenen.

Verlegenheid

Veel weldenkende mensen willen christenen niet te hard verdedigen, uit angst ervan te worden beschuldigd anti-islamitisch en rechts te zijn. Het zou de relatie tussen ‘het Westen’ en ‘de islam’ op scherp kunnen zetten. Het is veiliger om het op te nemen voor vervolgde moslims (die ook onze aandacht verdienen) dan voor vervolgde christenen. Terwijl veel westerse christenen zich wel bekommeren om de christenvervolging, is er ook verlegenheid. Door hun ervaringen zijn veel vervolgde christenen uitgesproken anti-islam en daar willen we niet mee worden geassocieerd. Ze willen hun eigen geloofsgenoten ook niet voortrekken en daarom sluiten ze zich liever aan bij de strijd voor meer democratie en mensenrechten. Ross Douthat van The New York ­Times beweert dat dit voortkomt uit het gevoel dat het christendom bij het westen hoort en dat aandacht voor christenvervolging blijk zou geven van westerse superioriteit.

Maar het christendom is geen westerse religie. De groei van dit geloof zit in Afrika en Azië. Het is de religie geworden van het zuidelijk halfrond. Christenen zullen in afnemende mate worden gekarakteriseerd door privileges, rechten en rijkdom. Ze gaan steeds meer op de armoedige Asia Bibi lijken. Hoog tijd om de vele vervolgde christenen serieuze aandacht te geven, ongeacht je eigen levensbeschouwing.

James Kennedy is een van oorsprong Amerikaanse historicus met Nederlandse wortels. Hij vestigde zijn naam met de studie ‘Nieuw Babylon in aanbouw’, over de jaren zestig in Nederland. Sinds 2003 is hij als hoogleraar geschiedenis werkzaam in Nederland. Om de week schrijft hij een column. Lees hier eerdere columns.

Lees ook:

Christenen lopen in steeds meer landen gevaar

De lijst met landen waar christenen worden vervolgd, is vorig jaar fors gegroeid. Christenen werden in 73 landen zwaar tot extreem zwaar vervolgd, het jaar daarvoor liepen ze dat risico in 58 landen.

Deel dit artikel

Maar het christendom is geen westerse religie. De groei van dit geloof zit in Afrika en Azië. Het is de religie geworden van het zuidelijk halfrond.