opinie

Het is een schande, al die daklozen op Sint-Maarten

Ravage op het strand van Orient Bay, aangericht door de orkaan Irma op het Franse gedeelte van Sint Maarten, vlakbij de Nederlandse grens op het eiland.Beeld ANP

Een klein jaar na de orkaan Irma is nog weinig gedaan aan wederopbouw op Sint-Maarten, stelt Jan Bant vast. Hij is student filosofie en American Studies aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Sinds enkele maanden landen er dagelijks weer tientallen vluchten uit de VS op het Princess Juliana International Airport en meren er weer cruiseschepen aan in Philipsburg. ‘To help St. Maarten, visit St. Maarten’ is het motto. In de toeristenindustrie is er sprake van een voorzichtig herstel, wat na de verwoesting die orkaan Irma vorig jaar september aanrichtte, zorgt voor enig optimisme onder de bevolking. Buiten de toeristische zones is de situatie nog weinig rooskleurig. De infrastructuur is nauwelijks hersteld en veel huizen, vooral in armere wijken, zijn nog niet gerepareerd. De getraumatiseerde bevolking van het eiland wordt nog dagelijks geconfronteerd met de gevolgen van de orkaan.

Begin september 2017 was Irma even groot nieuws in Nederland. De orkaan was de zwaarste tropische storm die de Bovenwindse Eilanden ooit meemaakten en vooral Sint-Maarten werd hard getroffen. Er vielen doden, wegen en gebouwen werden verwoest en digitale communicatie was vrijwel onmogelijk. Toenmalig premier William Marlin schatte kort na de storm in dat minstens een miljard dollar nodig zou zijn voor de wederopbouw van het grotendeels verwoeste eiland. De prioriteit lag bij het herstel van de haven en het vliegveld, zodat het toerisme, de belangrijkste inkomstenbron van het eiland en belangrijk voor de werkgelegenheid, zo snel mogelijk weer op gang kon komen.

De omvang van de ramp werd al gauw duidelijk in Nederland. Koning Willem-Alexander noemde Irma een ‘ramp van ongekende omvang’ en sprak over Nederlandse hulp aan het getroffen gebied. ‘Schouders eronder’, was zijn advies. Als Koninkrijk zouden we samen staan in het bieden van noodhulp. Geen woorden, maar daden, en wel meteen.

En hulp bij wederopbouw dan? Dat was van latere zorg.

Duurzame en gestructureerde wederopbouw bleek een grotere klus dan aanvankelijk werd gedacht. Nederland wilde Sint-Maarten best helpen, maar dan moest het eiland voldoen aan twee eisen. Het moest meewerken aan het opzetten van een zogenaamde Integriteitskamer die corruptie zou tegengaan. Daarnaast moest het eiland instemmen met de bevoegdheid van de marechaussee om de grenzen te controleren. Als Sint-Maarten hiermee akkoord zou gaan, zou Nederland een wederopbouwfonds in het leven roepen. 

Nederlandse identiteit

In eerste instantie ging premier Marlin niet akkoord met deze eisen, omdat hij ze – begrijpelijk – een inbreuk vond op de autonomie van het eiland, dat per slot van rekening een apart land is binnen het Koninkrijk. In tweede instantie zag hij in dat Sint-Maarten weinig anders kon doen dan de eisen accepteren. Ruim een half jaar na Irma kwam eindelijk het beloofde geld. Nou ja, niet helemaal. Via de Wereldbank is inmiddels minder dan een kwart vrijgegeven. De rest van het geld houdt Nederland in ‘reserve’. Al met al verloopt de wederopbouw van Sint-Maarten stroperig, mede door toedoen van Nederland. Het lijkt er op dat Nederlandse bestuurders vergeten dat de inwoners van Sint-Maarten ook de Nederlandse nationaliteit hebben.

Irma raasde bijna een jaar geleden over de Bovenwindse Eilanden en de eerste tropische stormen van het nieuwe seizoen hebben zich alweer gevormd. Is Sint-Maarten klaar voor dit nieuwe orkaanseizoen? Absoluut niet. De wederopbouw van Sint-Maarten is een gedeelde verantwoordelijkheid. Het is simpelweg onacceptabel dat er op Sint-Maarten mensen zijn met de Nederlandse nationaliteit die nog steeds geen dak boven het hoofd hebben.

Het ligt voor de hand dat Nederland, als grootste en rijkste land binnen het Koninkrijk, daadwerkelijk zijn schouders zet onder de wederopbouw van Sint-Maarten. Precies zoals de koning dat voor ogen had. Iets minder woorden en iets meer daden. De rijksgenoten op Sint-Maarten hebben er recht op.

Lees ook: Sint-Maarten is nog steeds een zwaar verwond eiland

Hoe vordert de wederopbouw? Traag. De bevolking in de arme wijken heeft de huisjes weliswaar provisorisch weten te herstellen, maar nog steeds is overal het gekleurde plastic zichtbaar dat het Rode Kruis de weken na de orkaan heeft uitgedeeld om de daken waterdicht te maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden