Column

Het is een programma vol tegenstrijdigheid

Beeld Maartje Geels

Pas na de verkiezingsuitslag ben ik me gaan verdiepen in het programma van Forum voor Democratie. Om erachter te komen welke economische standpunten zoveel kiezers van FvD steunen. Of blijken te steunen. 

Zoals ik al verwachtte staan deze standpunten op de website van de partij bol van de tegenstrijdigheden. Ik kan er twee kernpunten in ontdekken: belastingverlaging en minder Europese samenwerking. Dat laatste wil de partij afdwingen door referenda over de euro en over de open binnengrenzen van de Europese Unie, vanuit het idee van een Nexit.

De belastingverlaging is het vlaggenschip van het economisch programma. Met nog maar twee tarieven, van 20 en 35 procent en een hoge belastingvrije voet van 20.000 euro. Dat is natuurlijk een enorm cadeau voor elke portemonnee.

Ook wil de partij de schenk- en erfbelasting afschaffen. Dat is een cadeau voor de toch al dikke portemonnees want voor bedragen van tweeduizend euro (schenking) en 20.000 euro (erfenis van ouder) is er al een vrijstelling. Als ik een heel grove schatting maak dan zou dit alles weleens kunnen betekenen dat de indirecte belastinginkomsten (dus niet uit btw) met de helft dalen. Daartegenover zou een even rigoureuze daling van de overheidsuitgaven moeten staan. Zeker omdat de partij een veel kleinere overheid zegt na te streven.

Uitgaven

Maar hier beginnen de tegenstrijdigheden. FvD wil de basisbeurs herinvoeren en hogere werkloosheidsuitkeringen. De hypotheekrenteaftrek moet blijven – daartegenover staat dat de kinderbijslag na het tweede kind vervalt, maar die bezuiniging is maar klein. Verder wil de partij de defensie-uitgaven verhogen en nationalisering (of grote staatsdeelnemingen) van bedrijven in vitale sectoren, waarbij KLM en Nuon worden genoemd. Het eigen risico van de zorgverzekering moet omlaag , evenals de eigen bijdrage voor zorg via WMO en WLZ.

Tevens wil de partij de landbouw extra subsidiëren vanwege het exportbelang, Terwijl we dat via de EU al met 750 miljoen euro per jaar doen. Dat kost allemaal bakken met geld. Dan zijn er nog twee typische wij/zij-punten die economisch gezien geen hout snijden. Zo mogen werkloze immigranten de eerste tien jaar geen uitkering krijgen. Wat er dan met ze gebeurt is volstrekt onduidelijk. Zelfs in Zwitserland worden ze niet teruggestuurd – ze krijgen alleen geen staatsburgerschap. Waar moeten ze van leven als ze geen werk vinden? Dat kan weleens tot hogere kosten leiden voor daklozenopvang, jeugdzorg en veiligheid.

Wij/zij-beleid

Het tweede punt is dat statushouders aan wie asiel is verleend geen voorrang meer mogen krijgen bij toewijzing van een sociale huurwoning. Dat gaat om ongeveer 0,1 procent van alle sociale huurwoningen. Terwijl scheefwoners 25 procent van deze woningen bezet houden ten koste van burgers met een laag inkomen die op de wachtlijst staan. Wat lost zulk wij/zij-beleid op?

Nu wordt ook duidelijk waarom de partij de Groningse gaskraan wijd open wil houden: het levert staatsinkomsten op, zeker met grote exporten van gas. Maar dan nog zal er een gapend gat in de begroting ontstaan als FvD het voor het zeggen heeft. Ik hoop dat iedereen die overweegt om (nog) eens FvD te stemmen, vooraf even het economisch programma bekijkt en zich afvraagt waar de lange rij cadeautjes van gaat worden betaald. En of het wij/zij- geroep wel de beloofde bezuinigingen oplevert. Want linksom of rechtsom moeten wij daar na een FvD-kabinet zelf voor betalen.

Ik kijk nu al uit naar de doorrekening van het partijprogramma door het CPB over twee jaar. 

Irene van Staveren is hoogleraar ontwikkelingseconomie aan de Erasmus Universiteit. Voor Trouw schrijft ze om de week een column over economie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden