Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het is begrijpelijk dat Chaja Polak haar vertrouwen in Trouw verloor

Opinie

Adri Vermaat

Adri Vermaat © Maartje Geels
ombudsman

Onaanvaardbaar en onzorgvuldig’ noemde schrijfster Chaja Polak maandag op de opiniepagina van Trouw de manier waarop zij door de redactie behandeld is. De uitbrander kreeg instemming van lezers die de redactie naast gebrek aan inlevingsvermogen journalistiek falen verweten.

In een ‘tweeluik’ in Letter & Geest van 8 december vond Polak, anders dan zij veronderstelde, naast haar geplande vraaggesprek een interview met de schrijfster Isabel van Boetzelaer. Het verraste haar onaangenaam. Gevoeliger lag de foto van haar ouders met pal hiernaast een foto van de ouders van Van Boetzelaer. Het pijnlijke verschil: de vader van Polak werd in 1944 weggevoerd en in Auschwitz omgebracht. De vader van Van Boetzelaer was overtuigd nazi die voor de dood van meerdere verzetsstrijders verantwoordelijk was. 

Lees verder na de advertentie

Tot onbegrip van Polak stonden op pagina 3 bij de inhoudsopgave van de Letter & Geest-bijlage uitgesneden portretjes van beide ouderparen. Verwijzend naar het dubbelinterview met de schrijfsters stond in een tekstje: Voor het eerst komen beiden naast elkaar aan het woord.

De pagina in Letter & Geest waar Chaja Polak onaangenaam door was verrast. © -

Historische waarheid

Kort de voorgeschiedenis. Begin 2017 verscheen van Van Boetzelaer ‘Oorlogsouders’, een boek dat in media positief werd ontvangen. Tot publicist Maarten van Voorst in NRC onjuistheden constateerde die ernstig afbreuk deden aan haar boek. Zo was haar grootvader kampcommandant en niet, zoals ze schreef, in het Duitse verzet tegen Hitler.

Polak besloot zelf een boek te schrijven. ‘Uit noodzaak’, zei ze, om de wereld en de volgens haar onvoldoende kritische media ervan te overtuigen dat ‘nivellering’ van daders en slachtoffers van de Holocaust ten koste gaat van de historische waarheid. In oktober presenteerde zij haar boek ‘De man die geen hekel had aan Joden’.

Voor de wekelijkse Letter & Geest-rubriek Vandaar dit Boek heeft Trouw Chaja Polak geïnterviewd. Toepasselijker kon haast niet. Enerzijds was daar de rubriektitel, anderzijds een schrijfster die haar persoonlijke zorg over het vervagen van de begrippen ‘daders en slachtoffers’ graag wilde delen.

Mogelijk ontbrak de tijd om eerst de tekst te lezen, maar een excuus kan dat niet zijn

Het  journalistieke proces verliep minder soepel dan voorzien. De kritiek van Polak op Van Boetzelaer noopte de journalist om de laatste om een weerwoord te vragen. Polak toonde begrip, ook omdat zij van de journalist vernam dat het een korte reactie betrof. In de praktijk mondde het wederhoor echter uit in een tekst van 431 woorden, bijna een halve pagina tekst en slechts 160 woorden minder dan het interview met hoofdpersoon Polak.

Wreed

Uiteraard gaat het niet om wie de meeste woorden krijgt toebedeeld. Maar het relatief minieme verschil in tekstlengte laat ‘scheefgroei’ zien die in de opmaak van deze productie heeft doorgewerkt. Het uitdijen van het weerwoord van Van Boetzelaer leidde tot een apart, tweede interview en niet tot de korte, zakelijke reactie zoals normaliter het geval bij een verwijt. Begrijpelijk dat Chaja Polak ontsteld reageerde toen ze vóór publicatie de op dat moment al niet meer te wijzigen paginaschetsen onder ogen kreeg.

Naar de foto’s van de ouderparen is vakmatig met journalistieke ogen gekeken. Dat leverde visueel mooie pagina’s op, maar voor wie de achtergrond kende, was het beeld wreed. Aan het menselijke belang is niet of onvoldoende aandacht besteed. Mogelijk ontbrak de tijd om eerst de tekst te lezen, maar een excuus kan dat niet zijn. Het tekstje op pagina 3 van Letter & Geest tenslotte suggereert ten onrechte dat het een bewuste, redactionele keuze was om schrijfsters samen te brengen. Dat was het niet. Al met al wekte de redactie de indruk dat ze Polaks boodschap om daders en slachtoffers nooit op één lijn te zetten, nog niet heeft begrepen. Een recensie van haar boek zou alsnog aan dat begrip kunnen bijdragen.

Ombudsman Adri Vermaat van Trouw bespreekt journalistieke dilemma’s en kijkt kritisch naar de werkwijze van de redactie. Zijn eerdere artikelen leest u hier. Reageren? Stuur een mail aan ombudsman@trouw.nl.

Lees ook:

De wijze waarop Trouw met mij omging, was onaanvaardbaar

“Mijn vertrouwen werd geschonden toen het, zonder dat mij dat was meegedeeld, om een dubbelinterview bleek te gaan met mevrouw Van Boetzelaer en mijzelf", schrijft Chaja Polak

‘Slachtoffers én daders herdenken; dan begrijp je het niet’

Het gebrek aan kennis over de Holocaust vertekent de historische waarheid van de Tweede Wereldoorlog, meent Chaja Polak. “Ik vind dat een hele gevaarlijke ontwikkeling.” 

Deel dit artikel

Mogelijk ontbrak de tijd om eerst de tekst te lezen, maar een excuus kan dat niet zijn