Column Sylvain Ephimenco

Het is 42 graden, maar mijn moeder komt haar huis niet uit

Over het Nederlandse klimaatakkoord hoef ik met haar niet te beginnen. En over de klimaatverandering evenmin. Of het door de mens of de natuur komt, zal haar een zorg zijn. Mijn moeder is 88 jaar en heeft de warmte altijd gehaat. Voor iemand die is geboren in het snikhete Algerije, waar ze de eerste dertig jaar van haar leven doorbracht, is dit opmerkelijk.

Of misschien moet ik zeggen dat ze een haat-liefdeverhouding heeft met de hitte. Toen ze een paar jaar in Orléans woonde, waar de zon weinig scheen, werd ze depressief. Ik vermoed ook dat ze liever in de winter zou willen sterven. ’s Avonds kijkend door het raam naar de eerste natte sneeuw van het jaar – sneeuw in de Provence is uitzonderlijk – en de volgende ochtend niet meer wakker worden.

Voorlopig ben ik degene die haar iedere ochtend belt met het angstige gevoel dat er misschien niemand zal opnemen. In de helse week die we zojuist hebben afgesloten, was ik bijna verbaasd om haar ­aarzelende stem iedere ochtend weer te horen. Hoe had ze het nu weer overleefd?

Bij de vorige zware hittegolf in 2003 stierven in een paar weken 15.000 Fransen, meest ouderen. Door haar antieke mobieltje, dat ze van haar overleden man overnam, slaakte ze eerst een lange zucht (of was het gekerm?), dan een handvol lettergrepen, gevolgd door weer een zucht. Ze kan ook overdrijven, die latina-moeder, maar zaterdagochtend geloofde ik haar op haar woorden toen ze zei de ergste nacht van haar leven te hebben beleefd.

Tussen vier planken

In Frankrijk werden vorige week historische hitterecords gebroken en voor het eerst in de geschiedenis werd code rood gegeven voor drie departementen. In dit vuurrode departement 13 zat ze dan naar lucht te happen. In haar stad, Aix-en-Provence, werd met 42 graden het record uit 1983 (40,2) gebroken, maar 20 kilometer verderop in Peyrolles werd het zelfs 44,4 graden.

Hoe ik haar uit die vervloekte flat zou kunnen krijgen, die ze al 51 jaar bewoont? Met geen stok en zelfs niet met een uren durende toespraak vol liefde. “Als je het waagt mij uit mijn huis te komen halen, doe ik de deur op slot en kom je er niet in. Hier kom ik alleen uit tussen vier planken.”

Het gebouw waar ze tweehoog woont, is een soort oplaadbare batterij van beton en ijzer. Het balkon, dat in de volle zon staat, absorbeert de stralingen en leidt de warmte via de vloer weer naar binnen. Dat de luiken, die overdag wegens de hitte dicht moeten, van metaal zijn, maakt de zaak er niet beter op. Overdag wordt de warmte opgezogen die ’s nachts het appartement verandert in een oven met een temperatuur van boven de 30 graden. Overal blazen ventilatoren die ontaarde lucht als een warme klap in je gezicht.

Hoe ze die slapeloze recordnacht van vrijdag op zaterdag had doorgebracht terwijl een nieuwe hittegolf op komst is? Naakt onder een batterij ventilatoren, gewikkeld in een natte handdoek. De klimaatverandering zit mijn moeder allang in het lijf.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden