Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het hulp-aan-Syrië-dossier kan zoveel schimmigheid niet verdragen

Opinie

Trouw

Ahrar al-Sham
Commentaar

De Tweede Kamer moet alle informatie over Nederlandse hulp aan gewapende Syrische groepen boven tafel krijgen. Desnoods via een parlementair onderzoek, want op zo'n omstreden dossier mag de werkelijke gang van zaken niet toegedekt blijven.

Nederland maakt niet graag vuile handen in het buitenland. En dat is begrijpelijk. Het heeft, met alle instellingen die geacht worden het internationaal recht te bevorderen, een reputatie hoog te houden. En vanuit die traditie speelt Nederland hoe dan ook graag, naast de rol van koopman, vooral ook de rol van dominee.

Lees verder na de advertentie

Het schoonhouden van die handen is in Syrië niet gelukt. Door hulp te verschaffen aan gewapende oppositiegroepen heeft de regering zich in een wespennest gestoken. Onderzoek van deze krant en ‘Nieuwsuur’ laat zien dat hulpgoederen als pickup-trucks en communicatie-apparatuur terecht zijn gekomen bij groepen die mensenrechten schenden, die samenwerken met extremisten of door het Openbaar Ministerie worden gekwalificeerd als terroristisch. 

De belofte van de regering dat aan de selectie van groepen een zorgvuldige afweging ten grondslag zou liggen, is daarmee niet nagekomen – of de afweging was zorgvuldig, maar de uitkomst inhoudelijk ronduit verkeerd.

Dat het programma tot staatsgeheim bleek te zijn verklaard toen journalisten naar informatie begonnen te zoeken, roept veel vragen op

Zo’n afweging is niet simpel, dat moet gezegd. De wisselende coalities op het Syrische strijdtoneel, de excessen die in alle oorlogen plaatsvinden, de gebrekkige informatie vanuit een gevechtszone: het zijn allemaal complicaties. Om die reden had het ‘hulpprogramma’ mogelijk nooit van start moeten gaan, zoals in 2015 ook door een deel van de Kamer is bepleit. Maar de regering, en een Kamermeerderheid, vond dat de gematigde oppositie versterkt moest worden, zodat die in een betere positie zou verkeren als over de politieke toekomst van Syrië­­ moest worden onderhandeld.

Schimmigheid

Los van die lastige afweging in den beginne, is er sindsdien sprake van een overdaad aan schimmigheid. Over wie wat wanneer wist, over wat er precies is geleverd, over hoe daarop zicht is gehouden en over de argumentatie achter de keuzes van de groepen. 

Dat er jarenlang is gedaan alsof het om ogenschijnlijk onschuldige (niet-dodelijke) goederen ging, miskende het feitelijk gebruik van de goederen. Dat het niet nodig werd gevonden vooraf de volkenrechtelijk adviseur te raadplegen is inhoudelijk onbegrijpelijk. En dat het hele programma tot staatsgeheim bleek te zijn verklaard toen journalisten naar informatie begonnen te zoeken, roept zoveel vragen op dat te hopen valt dat de Kamer over dit besluit volledige opheldering krijgt.

Want daar ligt nu de bal: de Kamer zal alle informatie boven tafel moeten zien te krijgen. Dat de regering daar even tijd voor krijgt, is terecht. Maar het kan niet zo zijn dat bij zo’n omstreden dossier de werkelijke gang van zaken toegedekt blijft. Als voor volledige transparantie tenminste parlementair onderzoek nodig blijkt, dan moet dat er zeker komen.

In het Commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

In het dossier Nederlandse steun aan Syrische jihadisten leest u de onthullingen van Trouw en 'Nieuwsuur' en de reacties erop, waaronder:

Carla Del Ponte: Nederland is mogelijk medeplichtig aan oorlogsmisdaden

Carla Del Ponte, bekend van het Joegoslavië-tribunaal en tot vorig jaar lid van de VN-onderzoekscommissie voor Syrië, is geschokt dat Nederland steun leverde aan strijdgroepen waarvan bekend was dat zij mensenrechten schonden. 'Alle partijen in het conflict plegen misdaden. Nederland weet dat de oppositie oorlogsmisdaden pleegt.'

Deel dit artikel

Dat het programma tot staatsgeheim bleek te zijn verklaard toen journalisten naar informatie begonnen te zoeken, roept veel vragen op