Commentaar

Het hele vmbo even wegzetten als ‘praktisch opgeleid’, doet nog groter onrecht aan de situatie

Leerlingen in de weer met een auto op de opleiding autotechniek Aventus in Apeldoorn. Beeld Hollandse Hoogte

Ook al vocht hij tegen windmolens, Don Quichot spreekt nog immer tot de verbeelding. Aan de lezer van het populaire boek de taak om te beseffen dat die molens helemaal geen reuzen zijn en dat het gevechtsplan desastreus zal uitpakken. 

Dat beeld dringt zich op bij de hype over het pleidooi om de termen ‘laag’ en ‘hoog’ voorafgaand aan ‘opgeleid’ te vervangen door respectievelijk ‘praktisch’ en ‘theoretisch’.

Het begon met een gefilmde oprisping van onderneemster Marianne Zwagerman die tijdens een debat een vragensteller bruusk onderbrak omdat die het woord ‘laagopgeleid’ in de mond had genomen. Hoe durfde ze, vermaande Zwagerman haar, aan het begin van een tirade waarin ze ook zei: ‘Als ik hier weg wil rijden en mijn Range Rover niet start, heb ik niks aan boeken. Dan moet er iemand komen die iets met zijn handen kan.’

Het past niet om vakmensen weg te zetten als laag, vervolgde ze haar betoog. ‘Dat zeg je evenmin tegen een 12-jarige die een vmbo-schooladvies krijgt. Een boodschap die een tiener ook kan krijgen wanneer ouders alle mogelijke moeite doen om hem toch op havo of vwo te krijgen. Waardeer het vmbo sterker, noem deze groep vanaf nu de praktisch opgeleiden.’

Complexer

Het komt allemaal net zo sympathiek over als onze Spaanse held die de reuzen wil gaan bestrijden. Maar het is ernstig de vraag wie hier eigenlijk spreekt over laagopgeleiden – en wat er wordt bedoeld. De typering ‘laag’ is al lang verdwenen uit schoolnamen als lts. De term ‘laagopgeleid’ wordt wel gehanteerd door bijvoorbeeld het CBS. Dat is wel een verzamelbegrip: mensen die niet verder kwamen dan de basisschool, die afhaakten na een paar jaar havo of vwo, die na het vmbo niet verder leerden of die op het mbo enkel het laagste van de vier niveaus haalden.

Als de auto van Zwagerman kapot gaat, heeft zij niks aan iemand die alleen ‘met de handen’ kan werken. Net als elders in de samenleving worden auto’s een stuk complexer, reparatie is een taak voor mbo’ers met een flink stuk theoretische bagage.

‘Middelbaar opgeleid’ noemt het CBS die groep en zo krijg je een driedeling waar natuurlijk iets op af te dingen is. Maar het hele vmbo even wegzetten als ‘praktisch opgeleid’, doet nog groter onrecht aan de situatie. Het wegpraten van de groep ‘laagopgeleiden’ ontneemt beleidsmakers bovendien de kans kritisch te kijken naar oververtegenwoordiging in deze groep van bijvoorbeeld migranten. En de ambitie van ouders om hun kind ook bij vakgericht onderwijs theoretische kennis te laten bijbrengen – in het hoger onderwijs maar ook op het mbo – is onverminderd een motor voor succes: voor de kinderen en voor de Nederlandse economie.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Lees hier meer commentaren. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden