column

Het grote opschudden in de politiek toont het gebrek aan houvast dat de hele samenleving kenmerkt

Of het een teken is van hoop of wanhoop is de vraag, maar het is duidelijk dat in de vaderlandse politiek het grote opschudden is begonnen. Men steekt dolken in elkaars ruggen, ideologische veren worden afgeschud dan wel bijgepunt, manifesten gaan de wereld in, visies worden opgepoetst.

Er is bijna geen partij die zichzelf niet opnieuw aan het uitvinden is. Of zichzelf aan het opblazen, dat kan ook. Het Forum voor Democratie onderneemt een aardige poging in die richting, maar elders broeit het eveneens. De SP is naarstig op zoek naar de middelvinger die ze vroeger altijd ophief naar het systeem, de PvdA wil wederopstaan door weer zichzelf te worden, de VVD gaat onder leiding van Klaas Dijkhoff discussiëren over een ‘liberalisme dat werkt voor mensen’ en het CDA bezint zich op een profiel dat niet al te flets is, maar liever ook niet al te rechts.

Houvast

De toestand binnen Forum is natuurlijk het spannendst. Henk Otten, die op grond van zijn ervaringen bij de LPF juist wilde voorkomen dat ook een volgende fortuynistische partij door te veel ego uit elkaar zou spatten, werd door Baudet op een zijspoor gezet. En hoe. Geheel in de stijl van zijn idool Trump koos Baudet voor management by Twitter: Otten werd in een tweet verzocht ‘eervol terug te treden’ als fractiemedewerker. Zulks ‘op verzoek van het partijbestuur’, waar Otten zelf deel van uitmaakt, maar blijkbaar soms even niet. Er speelde ook een financieel geschil, meldde NRC gisteren, maar fundamenteler is toch de vraag of FvD een extreemrechtse of gewoon conservatieve partij wil zijn. Er bestaat een boreale en een reale vleugel, als u begrijpt wat ik bedoel, en het pleit tussen die twee is nog niet beslecht.

Dat het rommelt bij zoveel partijen tegelijkertijd kan moeilijk los worden gezien van het gebrek aan houvast dat de hele samenleving kenmerkt. Het is de onrust van de kiezers, die zich niet meer vanzelfsprekend bekennen tot een partij of zelfs een politieke richting, die ook de politici onrustig maakt. Moeten ze het zoeken in het opnieuw en beter formuleren van hun overtuiging, voor zover ze daar zelf een helder beeld van hebben? Of toch in de wijsheid van de politieke marketing, die wil dat je een duidelijke doelgroep hebt waar je vervolgens je boodschap op afstemt? Die discussie speelt al enige tijd binnen het CDA en werd deze week verder op scherp gezet door het manifest van kritische kopstukken als Ernst Hirsch Ballin en Ab Klink.

Minderheden

Bij de VVD lijkt de marketing in elk geval te winnen. Dijkhoff is van plan dichter naar de kiezer toe te kruipen door eerder rechts dan liberaal te zijn, niet langer de beste vriend van de multinationals, maar ook niet meer de automatische hoeder van vrijheden voor minderheden. Dijkhoff erkent dat hij dit doet omdat Forum ‘voorop fietst’. En daar ligt precies het risico, ook voor SP en PvdA trouwens. Als partijen alle kaarten zetten op het volgen van de kiezer, terwijl die een wispelturig type is geworden, dreigen ze samen met die kiezer te verdwalen. 

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden