null Beeld

FramingHans de Bruijn

Het goudeerlijke antwoord, dat is ook nog mogelijk

Jaap van Delden is programmadirecteur bij het RIVM en verantwoordelijk voor de vaccinatiecampagne. Die kwam in Nederland langzaam op gang en volgens Roel Coutinho, de vorige baas van het RIVM, heeft dat ‘mogelijk mensenlevens gekost’.

Van Delden krijgt een lastige vraag: heeft de trage start van de vaccinaties mogelijk mensenlevens gekost?

Als je een communicatie-adviseur op die vraag zet, kan die zo een aantal frames ophoesten.

Compliceren: zeg dat het allemaal niet zo eenvoudig ligt. Dat er talloze factoren van invloed zijn op sterftecijfers. Het beeld: de vraag is te simpel.

Generaliseren: zeg dat íedere vertraging bij de bestrijding van Covid-19 mensenlevens kan kosten. Het beeld: dit is maar een van de vele vertragingen, ook anderen vertragen.

Salderen: zeg dat vertragen mensenlevens kan kosten en versnellen mensenlevens kan besparen. Het beeld: per saldo doen we het goed – Nederland gaat nu immers veel sneller dan andere landen, loopt voor op Duitsland.

Accelereren: zeg dat we nu snel gaan en mensenlevens besparen, juist omdat we een langzame en zorgvuldige start hebben gemaakt. De wielrenner die een etappe wint, zit ook nooit vanaf het eerste moment op kop – dan win je niet.

Frames te over dus om je van die lastige vraag af te maken. Jaap van Delden doet er niet aan. “Heeft de trage start mogelijk mensenlevens gekost?” is de vraag. “Dat is mogelijk”, is het goudeerlijke antwoord.

Met een slimme term kun je de werkelijkheid niet alleen beschrijven, maar ook maken. Hans de Bruijn is bestuurskundige en debatspecialist. Wekelijks analyseert hij de sturende taal van beleidsmakers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden