null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

Het gedachtegoed van Bij1 is mij in de kern sympathiek, maar het jaagt me ook grote angst aan

Er zitten ontluisterende kantjes aan het conflict binnen Bij1, maar we kunnen moeilijk beweren dat het uniek is dat een partij iemand betrapt op een surplus aan geldingsdrang. Ik was dus geneigd me er niet druk om te maken, maar de affaire-Gario zette me wel op het spoor van het gedachtegoed waar Bij1 – of althans Sylvana Simons – op drijft, en daar kreeg ik hevige hoofdpijn van. Het is een denken dat mij in de kern sympathiek is, maar ook grote angst aanjaagt.

Eerst nog even dat ontluisterende: dat zit ’m erin dat een partij die met Simons een opvallend effectieve entree in de Kamer maakte, toch niet kon ontsnappen aan LPF- dan wel Forumtoestanden. Waarbij de onderlinge verwijten over racisme, witheid en koloniale verhoudingen bijzonder venijnig en pijnlijk zijn.

Of het alleen gaat over het ‘toxisch mannelijke’ gedrag van Quinsy Gario – waar de partij verder vaag over blijft – of dat er een richtingenstrijd gaande is, is mij niet helemaal duidelijk. Maar socioloog en filosoof Willem Schinkel, die sinds kort actief is bij de partij, zei in NRC dat het conflict wel een ‘spanning’ blootlegt binnen Bij1. Moet het antiracisme van Gario, die vooropging in het verzet tegen Zwarte Piet, centraal staan? Of de intersectionaliteit, die alle vormen van onderdrukking in samenhang wil bestrijden? Schinkel, die werkt aan het beginselprogramma van de partij, wil de hele maatschappelijke orde ‘omverwerpen’. En hij vindt Simons aan zijn zijde, zij zegt hem te bewonderen.

Schinkel positioneert zichzelf ‘links van links’, wie hem hoort, krijgt visioenen van een nieuwe mens in een nieuwe wereld, waarvoor eerst het nodige moet worden opgeruimd. De Vlaamse krant De Standaard bezocht hem onlangs op de Erasmusuniversiteit, voor een gesprek dat werd begeleid door bouwgedreun. “Laat ze maar bouwen”, zei Schinkel. “Alles is van ons, op een dag pakken we het allemaal terug.” De corona-aanpak van de Nederlandse regering noemt hij ‘necropolitiek, georganiseerd geweld’, de mensen die stierven, waren volgens hem slachtoffers van ‘discriminatie naar leeftijd, gezondheid, productiviteit, ras en klasse’. Wetenschappelijke kabinetsadviseurs? Hij spreekt liever van ‘administratieve doodseskaders’.

Wat er moet gebeuren, is de ‘terugverovering van de staat op het kapitaal, middels onteigeningen en waar nodig geweld’. Geld kan soeverein worden gecreëerd, natiestaten mogen verdwijnen, onderwijs, zorg, huisvesting en openbaar vervoer worden vrij toegankelijk, witte levens zullen niet langer zwaarder tellen dan niet-witte.

Wat ik sympathiek vind aan Schinkels wilde denken, is allereerst de vaststelling dat het economische profijtbeginsel is doorgedrongen tot alle geledingen van onze samenleving en vervolgens de hartenkreet dat dit geen natuurwet is, dat het anders kan als wij het anders willen.

Maar zijn ‘politiek van radicale liefde’, zoals hij het noemt, jaagt me toch vooral angst aan. Hij wil de hemel naar beneden trekken, een paradijs maken. En je proeft nu al, in de agressie die zijn woorden bevat, hoe de frustratie ingebouwd is in zijn ideaal. Het is een utopie, dat is slecht nieuws voor Bij1.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden