null Beeld

ColumnIlyaz Nasrullah

Het gaat wel degelijk om de poppetjes, die bepalen de inhoud


Het moet om de inhoud gaan, en niet om de poppetjes.’ Je hoort het nu zo vaak dat je het bijna gaat geloven. Maar de ‘poppetjes’ doen ertoe. De mensen achter boekingsplatforms Booking.com en Moonback, en de kwaliteit van hun ideeën laten dit duidelijk zien.

Moonback is een eerlijk alternatief voor Booking. Dat zo’n alternatief nodig is, komt door de mensen achter Booking zelf. Dit werd me op 5 mei duidelijk. Met verbazing las ik toen op nu.nl het geklaag van Arjan Dijk, de chief marketing officer van dit bedrijf. Dijk liet weten ‘niet helemaal te begrijpen’ waarom Nederlanders ‘niet bepaald trots zijn’ op Booking. Ook zei hij: “Toen ik twee jaar geleden bij Booking begon, dacht ik echt dat (…) iedereen trots was op een Nederlands technologiebedrijf dat wereldwijd zo’n rol speelt.”

Met zijn uitspraken legde Dijk niet alleen een gebrek aan zelfreflectie bloot, maar ook zijn eigen denken: hoe hoger de winst, hoe beter het bedrijf. Het is geen toeval dat iemand die zo denkt, dé marketingman is van een gigant als Booking. Bewust of onbewust selecteren de aandeelhouders en directie van Booking hierop.

Kwalijke psychologische trucjes

Dat denken verklaart ook waarom Booking zonder schaamte gebruikmaakte van dark patterns – kwalijke psychologische trucjes om ons te laten klikken en kopen. In het geval van Booking ging het bijvoorbeeld om schreeuwerige en onjuiste berichten als ‘Bespaar VANDAAG 30%!’ of ‘Nog 1 kamer over’. Die hadden als doel om ons snel de boeking te laten afronden. Logisch dus, dat Nederlanders niet trots zijn op Booking, die van de ACM moest stoppen met dit bedrog.

Uit woede over deze en andere twijfelachtige praktijken van Booking, richtte de Rotterdamse ondernemer Niels Meijssen Moonback op. Meijssen vertelde vorig jaar in Trouw over zijn plannen. Moonback zal niet alleen wegblijven van dark patterns, maar gaat ook geen aanvullende voorwaarden opleggen aan de aangesloten hotels. Booking verbiedt bijvoorbeeld lagere prijzen op de eigen hotelsite dan op Booking.

Bij Moonback blijft de zeggenschap bij de oprichters

Meijssen probeert ook de op winst beluste aandeelhouder buiten de deur te houden. In plaats van geld op te halen door aandelen uit te geven, kiest Moonback voor het steward-ownership-model. Wie geld steekt in Moonback deelt mee in de winst maar krijgt, in tegenstelling tot gebruikelijke aandelen, geen zeggenschap. Een ‘aandeelhouder’ van Moonback is zelfs automatisch uitgekocht nadat deze drie keer de inleg terugverdiend heeft. De zeggenschap blijft zo bij de oprichters en medewerkers van Moonback. Meijssen zei in Trouw: “Wij willen de opzet (…) uitdragen als (…) een voorbeeld dat het ook anders kan.”

Het steward-ownership is een mooi systeem, maar Meijssen heeft er te veel vertrouwen in. Wie zorgt er bijvoorbeeld voor dat hijzelf de rug recht blijft houden? Hij heeft namelijk wel zeggenschap én deelt (gelimiteerd) mee in de winst. Toevallig heb ik Meijssen jaren geleden leren kennen. Toen was hij al een maatschappelijk ondernemer, en mijn indruk was dat hij daar oprecht bij betrokken is. Ik vermoed daarom dat hij trouw zal blijven aan zijn principes. Dat hij een radicaal idee als steward-ownership wil laten werken, verbaast me in ieder geval niet. Zoiets zouden de mensen achter Booking niet doen. En dat is het punt: het gaat juist wél om de poppetjes.

Digitaal strateeg Ilyaz Nasrullah schrijft om de week op de opiniepagina een column over digitalisering. Lees ze hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden