null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

Het ergste van de pr-proza van Shell: het veronderstelt dat u niet goed wijs bent

Stevo Akkerman

In een paginagrote advertentie probeerde Shell gisteren iets te zeggen over de verhuizing van het hoofdkantoor van Den Haag naar Londen. Ik las de tekst drie keer om mij ervan te vergewissen dat ik niets iets over het hoofd zag. Maar nee, het woord ‘dividendbelasting’ kwam er echt niet in voor. Dat is het ergerlijke van dit soort pr-proza: het veronderstelt dat de lezer niet goed wijs is. Net als bij die reclame op de tankwagens van Shell, waarop staat: ‘Ik ben CO2-neutraal op weg. U ook?’ Nee, natuurlijk niet, dat weet iedereen, inclusief de chauffeur die met dergelijke kul het hele land door moet. Misleidend, oordeelde de Reclame Code Commissie afgelopen augustus.

Waarom levert Shell Den Haag in voor Londen? Vanwege de belasting die in Nederland wordt geheven op dividend, zoals in nagenoeg alle Europese landen, maar niet in het Verenigd Koninkrijk. Mark Rutte had deze belasting in ons land ook graag afgeschaft, hij zei tot in zijn vezels te voelen dat dat moest, maar hij kreeg het er niet door, tot verdriet van de aandeelhouders uiteraard, en dus ook van Shell zelf.

Zeg dat dan gewoon, riep ik tegen de advertentie. Het antwoord kwam via Het Financieele Dagblad, waarin Shell-topman Ben van Beurden wél precies vertelde hoe het zat. Zestien jaar lang was zijn bedrijf in gesprek geweest met de Nederlandse regering, altijd was het idee – ook bij de regering – dat deze vermaledijde belasting van tafel zou gaan, tot het in 2018 spaak liep. Daarmee was het oordeel geveld. “Ik ben altijd duidelijk geweest: dit moet opgelost worden, anders houdt het op.”

Shell wilde, aldus Van Beurden, af van het verschil tussen Britse en Nederlandse aandelen, en ja, dat had ook gekund door alle aandelen Nederlands te maken. Maar dan hadden alle aandeelhouders voortaan in Nederland dividendbelasting moeten betalen – dat was geen optie. “Wij kunnen ons niet permitteren aandeelhouders voor het hoofd te stoten.”

Volstrekt begrijpelijk en logisch. Gezien vanuit het belang van Shell. Maar dat is niet noodzakelijkerwijs ook het belang van de Nederlandse samenleving. Waarom zouden we een bedrijf via zijn aandeelhouders matsen door het niet te laten bijdragen aan de publieke voorzieningen (onderwijs, infrastructuur, subsidies) waar het wel van profiteert? Hoe rechtvaardig is het als inkomen uit vermogen onbelast blijft, terwijl inkomen uit arbeid wel wordt aangeslagen? En waar komen we terecht als landen zich, om multinationals te gerieven, storten in een race naar het laagste tarief? Uiteindelijk vreten we daarmee elkaars voorzieningen op.

Toen ik voor Trouw eens een gesprek had met Johan Siebers, die als moraalfilosoof jarenlang bij Shell had gewerkt, was Ben van Beurden ook al topman van ‘de Koninklijke’. Maar van de individuele moraal van topmannen moeten we het niet hebben, zei Siebers. “We moeten de politiek aanspreken, en die zal zich veel meer los moeten maken van de verstrengeling met de grote economische machten.”

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden