Column

Het ene salafisme is het andere niet, maar de agressieve varianten kunnen we niet negeren

Stevo Akkerman. Beeld Trouw

Mensen geloven de gekste dingen en het aardige van onze samenleving is dat dat nog mag ook. 

Dat er een God is die tegen je praat, dat God dood is, dat de stand van de maan de tarwe omhoogtrekt, dat de sterren je liefdesleven bepalen, dat de mens een wolf is, dat je geen varkensvlees moet eten, dat wij ons brein zijn, dat vrouwen niet op kieslijsten thuishoren, dat ziektes door demonen komen, dat je moet eten en drinken en vrolijk zijn, dat chakra’s levenskrachten vormen, dat Rotterdammers betere mensen zijn dan Amsterdammers, dat Vader- en Moederdagen verboden zijn, net als jaardagen, omdat Allah vond dat we aan het Offer- en het Suikerfeest wel genoeg hadden.

Dat laatste, over die feesten, hoorde ik uit de mond van de Saoedische prediker Ahmed al-Zaraa; het werd in de uitzending van ‘Nieuwsuur’ over de buitenlandse financiering van Nederlandse moskeeën wel drie keer herhaald. Al-Zaraa sprak in de Al-Fath-moskee in Dordrecht, die meer dan 200.000 euro had ontvangen uit Saoedi-Arabië. Zijn tirade tegen niet-islamitische feestdagen was nog tot daaraan toe (Jehovah’s getuigen vieren ook geen verjaardagen, moeten ze zelf weten) maar toen al-Zaraa zei dat vrouwen moeten ‘knielen’ voor hun mannen werd het al behoorlijk akelig, en zijn lofzang op de moslimstrijders in Syrië, Palestina, Jemen en Irak kwam dicht bij een steunverklaring aan Al-Qaida en IS, als het dat niet gewoon was. Dat is geen kwestie meer van geloven en laten geloven.

Uit elkaar houden

Ik weet dat het ene salafisme het andere niet is; Ahmed Aboutaleb noemt zich ook ‘een beetje salafist’. Maar het feit dat er niet-agressieve varianten bestaan van het streven naar islamitische zuiverheid, wil niet zeggen dat we de agressieve en potentieel gewelddadige varianten kunnen negeren. De grote vraag is hoe je die twee uit elkaar houdt - dat kan alleen door te weten wat er in de moskeeën gebeurt, waar ze hun geld vandaan krijgen, wie er komen preken en wat deze predikers zeggen. 

De overheid heeft daar instrumenten voor, uiteindelijk ook via politie en inlichtingendiensten, maar uit de publicatie van ‘Nieuwsuur’ en NRC blijkt dat met name Saoedi-Arabië en Koeweit miljoenen oliedollars de Nederlandse moskeeën in konden laten rollen zonder dat alarm werd geslagen. Het ministerie van buitenlandse zaken wist het, maar hield het stil voor onderzoekers van het ministerie van justitie.

Intussen blijft het koorddansen: willen we een democratie blijven, dan moet onverminderd gelden dat de gedachten vrij zijn, en alleen daden strafbaar. Natuurlijk staan die niet los van elkaar, maar de wet komt pas in actie als iemand zijn bed uit komt en de ideeën die hem wakker hebben gehouden omzet in handelingen. Het schemergebied tussen die twee werelden is de meest kwetsbare plek van een open en vrije samenleving, waarbij het willen uitbannen van elk gevaar net zo riskant is als het bagatelliseren ervan. Ik wil geen overheid die gaat oordelen over de godsdienstige status van Vader- en Moederdag, maar ik wil wel dat ze in de gaten houdt of iemand van plan is zich op te blazen.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de 'keiharde nuance' en het 'onverbiddelijke enerzijds-anderzijds' preekt. Lees alles terug op Trouw.nl/StevoAkkerman

Lees ook: 

Moskeeën krijgen miljoenen uit Golflanden

Ten minste dertig Nederlandse moskeeën en islamitische instellingen hebben financiering gekregen of aangevraagd uit Saudi-Arabië en Kuweit, de moskeeën blijken miljoenen euro’s te hebben ontvangen.

Is de buitenlandse financiering van Nederlandse moskeeën per se ongewenst?

De overheid worstelt al jaren met buitenlandse financiering van islamitische organisaties in Nederland. Wat maakt het vraagstuk zo lastig?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden