null Beeld

OpinieCommentaar

Het CDA is aan een grondige renovatie toe

De voortekenen waren al niet goed de afgelopen maanden, sinds het per ongeluk uitlekken van de ‘Omtzigt-functie-elders’-notitie. Zaterdag barstte de bom. Kamerlid Pieter Omtzigt heeft zijn CDA-lidmaatschap opgezegd en wil na zijn herstel verder als zelfstandig Kamerlid. Omtzigt toonde zich verbijsterd dat zijn ‘aanklacht’ van 76 pagina’s was uitgelekt, die hij aan de evaluatiecommissie had gestuurd onder leiding van oud-minister Spies. Die onderzoekt de recente verkiezingsnederlaag. Het is het voorlopige dieptepunt in een lange en ingewikkelde relatie tussen het CDA en dit Kamerlid.

Iemand met een grote staat van dienst binnen de partij, in de Tweede Kamer en als Europees politicus. Zijn vertrek valt voor de partij zeer te betreuren. Hij is ook geen eendagsvlieg zoals de populistische oud-VVD-politica Rita Verdonk. Omtzigt is een kundig parlementariër, een zeer betrokken christendemocraat met zowel binnen als buiten de partij zeer veel steun. Dat bleek uit de CDA-lijsttrekkersverkiezing die hij nipt verloor van Hugo de Jonge maar waarover de mist is blijven hangen van ‘doorgestoken kaart’.

Analytisch en vasthoudend, maar geen verbinder

Er is echter ook een andere kant: Omtzigt staat bekend als een analytische, vasthoudende politicus, maar niet als iemand die partijen en stromingen goed kan verbinden.

Omtzigt verwijt de partijleiding dat hij niet is gevraagd Hugo de Jonge op te volgen toen deze zich terugtrok. De wijze waarop Wopke Hoekstra het lijsttrekkerschap verkreeg is inderdaad kwestieus, maar Omtzigt liet wel na het lijsttrekkerschap publiekelijk op te eisen. Dat had hij rechtmatig kunnen doen. Er was ook kritiek dat hij de partij ‘gijzelde’ met zijn ziekteverlof, waardoor het formatieproces stagneerde.

Omtzigt heeft besloten nu afstand te nemen om in rust te herstellen, en wil daarna als zelfstandig Kamerlid verder gaan. Toch zouden betrokkenen nog steeds hun best kunnen doen om op een later moment de brokstukken weer aan elkaar te lijmen. Want de puinhopen binnen het CDA zijn groot. Door het vertrek van Omtzigt kan de partij ook imploderen. Aan dit risico kan niet zomaar worden voorbijgegaan, ook niet met een beroep op het idee dat het land toch geregeerd moet worden, waar de partijleiding naar neigt.

Niet renoveren en regeren

Het moet voor andere partijen in de formatie, vooral voor de VVD, duidelijk zijn dat deelname van het CDA aan een coalitie grote risico’s inhoudt, juist vanwege de verdeeldheid in de partij. Die gaat niet alleen over de koers en inhoud, maar ook over de persoonlijke verhoudingen binnen het CDA. Er zal meer nodig zijn dan een evaluatierapport van de commissie-Spies. Een grondige renovatie is noodzakelijk en dat kan niet in een regering.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden