voor de klas

Het boterzachte onderwijsbeleid faalt al decennia

Beeld Maartje Geels

Woensdag is de jaarlijkse Staat van het Onderwijs verschenen. Ik zou graag een analyse geven van de bevindingen van de inspectie, maar die toonde zich – mijn onuitputtelijke charmes ten spijt – wederom zo stijflippig, dat ik zelfs geen kruimeltje informatie heb losgekregen.

Bij gebrek aan beter waag ik daarom zelf de gok: de Onderwijsinspectie zal dit jaar constateren dat de problemen die ze de vorige jaren rapporteerde – namelijk dat de onderwijskwaliteit daalt en de kansenongelijkheid toeneemt – alleen maar erger zijn geworden.

Ik zou het treurig vinden, maar het is wel waarschijnlijk. De overheid doet al een paar jaar haar best om het tij te keren, maar diezelfde overheid is in staat geweest om vrijwel ieder ander beleidstraject van de afgelopen tien jaar te laten mislukken. Zo staat van al het nieuwe beleid dat Sander Dekker als staatssecretaris initieerde nu slechts de curriculumherziening nog wankel overeind.

Als beleid faalt, legt ‘Den Haag’ graag de schuld bij besturen, scholen en leraren. Vorige week nog schoof minister Arie Slob de schuld voor het lerarentekort weer eens de schoolbesturen in de schoenen.

In mijn boek ‘De sluipende crisis: waarom het onderwijs niet beter wordt’, dat vorig jaar uitkwam, laat ik echter zien dat onderwijsbeleid al decennia faalt omdat de overheid haar werk niet naar behoren doet.

Nep, nep, nep

De overheid probeert vooral via convenanten en akkoorden (zoals de Gelijke Kansen Alliantie) het veld in beweging te brengen. Maar in de praktijk blijken dit – zo laat ik in het boek zien – allemaal nepafspraken (zoals de digitaliseringsagenda van twee weken geleden) met nepvertegenwoordigers (sectorraden, vakbonden et cetera), die geëvalueerd worden aan de hand van nepdata. 

Kapitalen aan mankracht zijn er elke dag druk mee, maar in de schoolpraktijk van iedere dag verandert er niets. En voor u mij van akelig populisme verdenkt, wijs ik u erop dat ook de Auditdienst Rijk eind vorig jaar in het kader van het fiasco met het lerarenregister dezelfde grote vraag­tekens zette bij de manier waarop onderwijsbeleid wordt vormgegeven.

Ja, het is aannemelijk dat de discussie vandaag weer over van alles gaat. Maar het onderwerp van de zorgplicht die de overheid zelf heeft voor goed onderwijs, wordt door diezelfde overheid angstvallig vermeden.

Ik heb daarom besloten om mijn boek vanaf vandaag gratis online te zetten als pdf. Als ik gelijk blijk te hebben in mijn voorspelling, kunt u eens rustig teruglezen waar het probleem in het onderwijsbeleid nu precies zit, en ook wat de pragmatische oplossingen zijn. Als ik ongelijk blijk te hebben, laten we dan ten eerste blij zijn dat het eindelijk weer eens beter gaat met het onderwijs. En ook omdat er kennelijk toch een toekomst is voor boterzacht beleid.

Ter boetedoening zal ik daarna al mijn trouwe lezers een drankje aanbieden.

René Kneyber deelt zijn ervaringen als wiskundeleraar op het vmbo.

Lees ook:

De problemen in het onderwijs dreigen te verergeren, waarschuwt de inspectie

Het onderwijs in Nederland vertoont duidelijke haarscheuren, constateert de Onderwijsinspectie. Er is sprake van toenemende segregatie en laaggeletterdheid. Bovendien loopt het lerarentekort op. 

Goed onderwijs heeft een goede onderwijsinspectie nodig

De onderwijsinspectie functioneert op een wankele wettelijke basis, stelt René Kneyber. Als ze zich niet strikt aan de wet houdt stelt ze zich kwetsbaar op voor allerlei toekomstige rechtszaken, maar als ze dat wél doet, loopt ze het risico veel te missen wat van belang is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden