Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het boekenweekthema 'De Moeder de Vrouw' is een schot in de roos

Opinie

Trouw

Deze week stuurde de Nieuw-Zeelandse premier Ardern kort na de bevalling een foto van haarzelf, haar pasgeboren dochtertje en haar man, de wereld in. Daar kun je ook aan denken bij het thema van de boekenweek. © EPA
Commentaar

De Moeder de Vrouw als thema voor de boekenweek van dit jaar. De CPNB had niet kunnen dromen dat dit thema tot zoveel aandacht en ophef zou leiden. Dat is echter, als vaker, alleen ingegeven door afkeuring en boosheid. 

Maar liefst driehonderd schrijvers (m/v) en andere betrokkenen bij het boekenvak ondertekenden de protestbrief die vorige week in NRC Handelsblad verscheen. Het thema zou oubollig en duf zijn, en hoe haalde de CPNB het in het hoofd om uitgerekend twee mannen, Murat Isik en Jan Siebelink, over het thema De Moeder de Vrouw te laten schrijven? 

Lees verder na de advertentie

De CPNB reageerde geschrokken en beteuterd. Volgens de critici zou het thema verwijzen naar het ‘vrouwbeeld van de jaren vijftig’, die uitzonderlijke periode waarin het als ideaal gold dat gehuwde vrouwen slechts het huishouden deden en geen ander werk in of buitenshuis. Daarvoor was dat anders, en daarna werd het dat ook weer.

Het thema is een schot in de roos. Aangezien ieder een moeder heeft, zijn er talloze verhalen te vertellen

Nu is het gedicht van Martinus Nijhoff, waaraan het thema ontleend is, uit 1934. Het heeft de tijd doorstaan, het mag daarmee een literair kwaliteitskunstwerk genoemd worden. En zoals alle kwaliteitskunst biedt het de toeschouwer, in dit geval de lezer, een rijkdom aan beelden, die op verschillende manieren geïnterpreteerd kunnen worden. Waar de een bij het beeld van een vrachtschip dat onder de brug doorvaart, met alleen een vrouw aan dek en dus aan het roer, aan de koersvastheid van een krachtige moeder kan denken in donkere tijden, zal de ander bij de brug en de overzijden die elkaar schenen te vermijden, weer andere associaties hebben.

Associatie

De driehonderd critici hebben kennelijk allemaal dezelfde associatie bij dit gedicht. Ze zien de passieve, aan huis gekluisterde vrouw die alleen meetelt als ze kinderen heeft. Dat beeld kan zeker ook opdoemen. Maar de protesteerders gaan er aan voorbij dat een literair werk uiteenlopende beelden kan oproepen.

Ook doen zij het moederschap tekort, want wat is daar oubollig aan? Deze week stuurde de Nieuw-Zeelandse premier Ardern kort na de bevalling een foto van haarzelf, haar pasgeboren dochtertje en haar man, de wereld in. Daar kun je ook aan denken bij het thema.

Wel steekhoudend is de kritiek dat de CPNB vaker vrouwen moet vragen als auteur van het Boekenweekgeschenk en het Boekenweekessay. Want dat waren er sinds 2000 voor het geschenk maar drie. Dat staat echter los van dit thema, het geldt in het algemeen.

De CPNB hoeft zich niet voor de kop te slaan. Het thema is een schot in de roos. Aangezien ieder een moeder heeft, zijn er talloze verhalen te vertellen: over stoere moeders, sturende moeders, eenzame moeders, moeders als bruggenbouwers en als kapiteins. Daar is niets dufs aan.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook: 'De moeder, de vrouw' kan onze ondergang betekenen

Driehonderd schrijfsters (en schrijvers) zijn deze week van hun werkkamer afgedaald om, boos, een petitie te tekenen. De tekst, die in NRC Handelsblad werd gepubliceerd, had een sterk Dolle Mina 1970-gehalte, steltSylvain Ephomenco in zijn column.

Deel dit artikel

Het thema is een schot in de roos. Aangezien ieder een moeder heeft, zijn er talloze verhalen te vertellen