null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

Het blijkt ook bij Booking: als er eenmaal ‘top’ staat voor het woord ‘man’, dreigt er veel maatschappelijk gevoel verloren te gaan

Ten behoeve van deze column, en ook vanwege knagende reiswee, keek ik sinds lange tijd weer eens op Booking.com. Zag een hotel in Praag, waar ik ooit woonde. Ik moest snel handelen: nog maar 1 kamer vrij, meldde Booking, en ze waren behulpzaam genoeg om erbij te zeggen dat ook iemand anders op deze buitenkans loerde. Zul je altijd zien.

Stel dat ik geboekt had, dan had ik – hoe bescheiden ook - bijgedragen aan het herstel van Booking, dat zwaar getroffen werd door corona. “We keken opeens de afgrond in”, zei hun marketing officer. Van 765 miljoen dollar winst in 2019 ging het via hevige verliezen naar 59 miljoen dollar winst in 2020.

Maar geholpen door Nederlandse loonkostensubsidies ter grootte van 100 miljoen euro – ook daar leverde ik een kleine bijdrage aan, als brave belastingbetaler – hoopt het bedrijf nu weer op te klimmen. Het is hard werken natuurlijk, vooral aan de top, en daarom krijgen de drie bestuurders alvast 28 miljoen euro aan bonussen. Zij leveren volgens Booking ‘buitengewoon leiderschap’ en ‘uitstekende prestaties’.

We wisten al dat ze bij de hotelwebsite goed zijn in het aanwenden van fiscale regelingen, niet alleen als het gaat om corona-steunmaatregelen. NRC meldde vorig jaar dat verschillende landen in totaal bijna 700 miljoen euro eisen van Booking omdat het bedrijf vrijwel al zijn inkomsten – ook die uit het buitenland – laat neerslaan in Nederland, vanwege onze wereldberoemde belastingvoordelen. Dankzij de Wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk (nog 1 kamer beschikbaar!) en de Innovatiebox (3 andere personen bekeken de afgelopen tien minuten deze accomodatie!) ontsnapte Booking tussen 2011 en 2019 aan circa 2,2 miljard euro belastingafdracht.

Deze constructie leidde dus al tot protest vanuit het buitenland, en nu roept de bonus voor de topmannen ook verontwaardiging op in Nederland. “Schaamteloos je hand ophouden bij de belastingbetaler en ondertussen gewoon bonussen uitkeren aan de top. Dat geld moet tot de laatste cent worden teruggevorderd”, reageerde PvdA-leider Ploumen. Minister Koolmees gaf toe dat het ‘geen fraai beeld’ was, maar zei juridisch met lege handen te staan.

Ik weet niet of de minister gelijk heeft, maar terugvordering zou wel fijn zijn. Niet omdat ik er als belastingbetaler veel mee opschiet, maar omdat we een samenleving zijn waarin een bijstandsgerechtigde wordt beboet als hij of zij een tas boodschappen krijgt van een familielid. Er bestaat zoiets als rechtvaardigheid, al is dat misschien een bedreigende term voor wie zijn inkomen in miljoenen uitdrukt. Als er eenmaal ‘top’ staat voor het woord ‘man’, dreigt er veel maatschappelijk gevoel verloren te gaan – zie de bonus voor de bestuursvoorzitter van Air France-KLM, ook een bedrijf dat aan het infuus van de staat ligt.

Er zijn overigens ook bedrijven waar het de top niet in de bol is geslagen. Tegenover het graaien van Booking werd dit weekeinde op Twitter gewezen op het voorbeeld van Auping: de beddenproducent uit Deventer stort 1,2 miljoen staatssteun terug, omdat het achteraf niet nodig bleek.

In een eerdere versie van dit artikel stond dat Booking.com van 765 miljoen dollar winst in 2019 ging naar 699 miljoen dollar verlies in 2020. In 2020 als geheel boekte het bedrijf echter 59 miljoen dollar winst, het hoge verlies werd geboekt in het eerste kwartaal van 2020.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden