Opinie

Het bestaan van zwarte gaten in longen wordt nogal eens ontkend

Met de Event Horizon Telescope is het gelukt om een zwart gat in de ruimte in beeld te brengen. Beeld AP

Net zoals bij wetenschappelijke ontdekkingen als zwarte gaten in de ruimte lijkt het bestaan van zwarte longen nogal eens te worden ontkend, stelt Leon van den Toorn, voorzitter van de longartsenvereniging NVALT.

Recent werd de mensheid verrast door de afbeelding van mysterieuze, zwarte gaten die zich op onvoorstelbare afstand van ons in het heelal bevinden. In de media werd vermeld dat deze ontdekking spectaculair genoeg is om in aanmerking te komen voor de Nobelprijs.

Als longartsen zijn wij al vele jaren in staat om zwarte gaten af te beelden. Het betreft hier namelijk de ingang van de rechter- en linkerlong indien er ­sprake is geweest van het jarenlang inhaleren van sigarettenrook. De parallel met de zwarte gaten in het heelal is snel gemaakt: Alle deeltjes die in de buurt van de zwarte gaten komen, worden onherroepelijk naar binnen gezogen om nooit meer naar buiten te komen.

Helaas laten deze deeltjes in het geval van sigarettenrook een onherstelbare schade in de diepte achter die uiteindelijk leidt tot dodelijke aandoeningen zoals longkanker, COPD en longfibrose. Als de schade zich eenmaal in alle hevigheid heeft aangediend, zijn de gevolgen vaak niet te overzien en de behandelingsopties helaas zeer beperkt.

Net zoals bij wetenschappelijke ontdekkingen lijkt het bestaan van zwarte longen echter nogal eens te worden ontkend, soms door rokende personen zelf, ogenschijnlijk door de tabaksindustrie, maar ook helaas door de overheid. Het kan immers anders niet verklaard worden dat er van overheidswege in de afgelopen jaren weinig haast lijkt te zijn gemaakt met maatregelen die vooral het starten met roken van sigaretten door jongeren tegen moeten gaan. Uitgebreide voorlichting over de desastreuze gevolgen van roken lijkt immers onvoldoende effect te hebben. Bij voorlichting op scholen en het afbeelden van diverse dreigementen op pakjes sigaretten worden namelijk al snel de schouders opgehaald.

Minder verkooppunten

Bij effectieve maatregelen moet meer worden gedacht aan het flink verhogen van de prijs van sigaretten, het drastisch terugdringen van plaatsen waar gerookt mag worden, het eveneens drastisch terugdringen van het aantal verkooppunten (geen sigaret meer in de supermarkt!), en het oninteressant maken van een pakje sigaretten, bijvoorbeeld door het pakje geheel zwart te maken zonder vermelding van het merk. Alleen op die manier worden er stappen gemaakt die leiden tot een vermindering van het aantal startende rokers.

Binnenkort wordt het Preventieakkoord besproken in de Tweede Kamer. In de ‘tabaksparagraaf’ staan maatregelen vermeld die het roken van sigaretten de komende decennia zouden moeten terugdringen. Hoe goed bedoeld ook, als longartsen zijn wij van mening dat de tekst in de genoemde paragraaf aangescherpt mag worden.

Zo wordt niet vermeld dat het percentage rokende mensen onder laagopgeleiden aanzienlijk hoger ligt dan onder hoogopgeleide personen. Bij de genoemde maatregelen en campagnes zou de focus dus vooral op deze groep moeten liggen.

Het wekt verbazing dat de optie van het verlagen van de dosis nicotine in sigaretten niet wordt uitgewerkt. Ook de formulering: “De komende jaren wordt het aantal verkooppunten verminderd” lijkt te vaag en gaat ogenschijnlijk voorbij aan het gegeven dat het besluit om tabak alleen te verkopen in tabakspeciaalzaken effectief is gebleken in andere landen. En zo zijn er meer kanttekeningen te plaatsen bij het akkoord waarvan de naam een duidelijk doel lijkt na te streven.

Graag blijven wij hierover als longartsenvereniging in gesprek met het ministerie van vws. En ja, soms is een ‘activistische’ houding hierbij noodzakelijk om de mensheid wakker te schudden

Lees ook:

Waarom screenen op longkanker steeds meer zin heeft

Heeft een screening tegen longkanker zin als rokers dan alsnog overlijden aan andere rookgerelateerde ziekten?

Het grote, zwarte gat na de kanker

Voor een op de drie jonge kankerpatiënten dreigt een jaar na genezing sociaal isolement, blijkt uit nieuw onderzoek. Sophia Sleeman: ‘Ik had absoluut geen zin meer om te praten over drank en oppervlakkige dingen’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden