OpiniePolitiek

Het bedrijfsleven krijgt een te prominente rol in het reddingsplan van het kabinet

Maatschappelijke waarden komen er bekaaid vanaf in het reddingsplan van het kabinet, meent Jan Blankestein. Jongeren verdienen een beter perspectief. 

Is dit het juiste moment om Wopke Hoekstra te feliciteren met zijn benoeming tot politiek leider van de christen-democraten en lijsttrekker van het CDA bij de komende verkiezingen?

De eerste vraag is hoe het CDA programmatisch in de samenleving staat. Welke belangen worden nagestreefd? Staat Wopke Hoekstra links dan wel rechts van het midden? Het antwoord daarop is niet moeilijk te beantwoorden. In het kabinet-Rutte III gedraagt hij zich als een lakei van neoliberalisme.

Binnen de drie W’s (Wopke, Wiebes en Wouter) wordt Wopke ingezet om het geld te leveren voor de corona-steunprogramma’s van de twee liberale bewindslieden Eric Wiebes van de VVD en Wouter Koolmees van D66. Zij profileren het beleid van ‘de grote redder voor het bedrijfsleven’. Maar het overeind houden van zombiebedrijven blokkeert de gezondmaking van het bedrijfsleven. Verder zit er ook een sociaal-maatschappelijke kant aan de hulpprogramma’s en die blijft onderbelicht.

Financiers worden uit de wind gehouden

Wie hebben er het grootste belang bij dat de getroffen bedrijven deze tegenslag overleven? Dat zijn op de eerste plaats de aandeelhouders, daarna leasemaatschappijen en huiseigenaren die panden verhuren aan ondernemingen en culturele instellingen. Ik doel op musea, luchtvaartmaatschappijen en bierbrouwerijen, deze laatste in relatie tot cafés en restaurants. En pas daarna zou de overheid in beeld moeten komen. Maar als gevolg van het neoliberale beleid dat wordt gevoerd, is daarover geen discussie: de overheid gaat het probleem in zijn eentje oplossen en houdt daarmee de financiers uit de wind.

Ik bedoel met de overheid natuurlijk de belastingbetalers, de huidige en de toekomstige. Daarmee legt dit kabinet een zware last op volgende generaties, die zich daarvan niet bewust zijn. Met deze aanpak worden de belangen van ondernemers/aandeelhouders sterk bevoordeeld en worden kapitaalverschaffers en beleggers gesauveerd, terwijl de burgers, ook de jongeren en hun nakomelingen, de rekening gepresenteerd krijgen.

De overheid bood de bedrijven aan de ondernemersrisico’s over te nemen en de beleggers in de westerse wereld streken de revenuen op hetgeen resulteert in stijgende effectenkoersen. De WWW’s presenteren hun steunprogramma’s zo dat niemand argwanend wordt. Voor alle duidelijkheid: ik vind dat de overheid als achtervang er altijd moet zijn voor getroffenen die slachtoffer zijn geworden van de crisis. Ook voor de werknemers die nu thuiszitten met een inkomen en maar moeten afwachten hoe hun toekomst eruit gaat zien.

Kruising van wegen

Wij staan op een kruising van wegen: we kunnen rechtdoor (neoliberaal met een sociaal randje), we kunnen ook voor een andere koers kiezen. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden over de richting die we in gaan slaan. We weten dat na iedere pandemie de wereld verandert en dat de panelen gaan schuiven. Wat we niet meer kunnen ontkennen is dat onze maatschappij voor enorme opdrachten staat: het bouwen en inrichten van een samenleving voor onze jongeren. Wat op ons afkomt is robotisering, kunstmatige intelligentie, meer bètagericht handelen (algoritmes), de macht van data, internet en digitalisering. Een aantal waardes moeten worden heroverwogen zoals het klimaat, milieu en natuur (biodiversiteit) alsmede de sociaal-maatschappelijke fundamenten, de staatsinrichting van Europa en een herwaardering van de democratie en het neoliberalisme.

Verder heb ik mijn twijfels over de gevolgen van het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) dat door Wopke Hoekstra wordt uitgevoerd, waarbij spaarders geen rente meer krijgen op hun spaargeld. Ik denk ook aan een herprofilering van sociale waarden als arbeid, opleiding, veiligheid en privacy. De politiek moet nu besluiten nemen waardoor voorkomen wordt dat de werknemer van de toekomst de moderne slaaf van de commerciële bedrijven wordt. De vraag is of Wopke nu voor de natie gaat staan en de regie overneemt.

Lees ook:

Hoe het politieke debat verdween in de coronacratie

Nu Nederland getroffen wordt door de tweede golf van de coronacrisis, is het raadzaam om terug te blikken op het politieke debat tijdens de eerste golf. Met de parlementaire controle was het niet best gesteld, concludeert Lex Oomkes.

Dat het neoliberalisme stervende is, hebben we wel vaker gehoord

In het Filosofisch Elftal legt Trouw een actuele vraag voor aan twee filosofen uit een poule van elf. Deze week: loopt het neoliberalisme, zoals minister Hugo de Jonge beweert, ten einde? Het elftal is sceptisch

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden