OpinieBasisinkomen

Het basisinkomen is geen wondermiddel

null Beeld

Een basisinkomen kan juist ten koste gaan van mensen die een uitkering echt nodig hebben, schrijft FNV-kaderlid Anne van Dijk.

Anne van Dijk

Het basisinkomen zou de oplossing zijn voor alles wat er misging met uitkeringen en toeslagen, schrijven voorstanders. Maar het is geen oplossing om het huidige systeem, waarin fouten worden gemaakt bij de controle, te vervangen door een basisuitkering die ten koste van uitkeringen gaat en die mensen bevoordeelt die deze uitkering niet nodig hebben.

Een basisinkomen is een uitkering voor alle Nederlanders, ongeacht ander inkomen of vermogen. De hoogte blijft onduidelijk in de pleidooien. Soms wordt door voorstanders het sociaal minimum genoemd. Dat is nu 70 procent van het minimumloon, maandelijks bruto iets meer dan 1200 euro.

Als er meer mensen op hetzelfde adres wonen is het sociaal minimum lager. Hiervan kun je niet leven. Het is te weinig.

Hoe het basisinkomen wordt opgebracht, blijft ook onduidelijk. Bij invoering kunnen andere sociale voorzieningen grotendeels of helemaal vervallen, wordt gesteld.

Volgens mij gaat een basisinkomen ten koste van mensen die nu een uitkering ontvangen omdat zij buiten hun schuld niet zelf voor een inkomen kunnen zorgen. Dat zijn mensen die in de bijstand zitten, arbeidsongeschikten, zwangeren, werklozen met een WW-uitkering en mensen die toeslagen ontvangen voor huur en zorgkosten.

Het basisinkomen is iets extra’s voor mensen die daarvoor nu niet in aanmerking komen, omdat zij een eigen inkomen hebben en wellicht ook vermogen. Zo gaat het basisinkomen ten koste van sociale uitkeringen. Het komt neer op een overheveling van degenen die het nodig hebben naar degenen die het niet nodig hebben.

Wetten die gebaseerd zijn op het dogma dat uitkeringen verkeerd zijn, moeten worden aangepast. Toezicht is nodig. Maar bij fouten moeten boetes en terugbetalingen evenredig zijn en moeten mensen de gelegenheid hebben die aan te vechten.

Het inkrimpen van de sociale advocatuur, inzet van de kabinetten-Rutte, maakt dat de gewone burger machtelozer wordt.

Stop daarom met het meten in twee maten, waarin uitkeringen streng gecontroleerd worden met hoge boetes, terwijl grote bedrijven ontzien worden bij belastingbetaling.

En zorg voor rechtszekerheid: geef mensen die binnen een jaar ergens negen maanden werken, een vast contract.

Lees ook:


Toeslag kwijt? Daar is de armoedeval

Sociale zekerheid wordt soms onterecht gezien als een vorm van basisinkomen, noteert columniste Irene van Staveren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden