Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het bannen van Alex Jones is een hypocriete actie van sociale media

Opinie

Jaron Harambam

© AFP
Opinie

Dat sociale media als YouTube en Facebook en nu ook Twitter een rechtse complotdenker als Alex Jones geheel verbannen, is een afleidingsmanoeuvre die niet werkt en die niet eerlijk is, beoogt Jaron Harambam, Postdoctoral researcher at the Fair News Project Institute for Information Law (IViR) / University of Amsterdam. Hij is overigens geen fan van Alex Jones.

Sociale media staan onder toenemende maatschappelijke druk om iets te doen aan de opruiende, haatdragende en 'valse' berichten die ze helpen verspreiden. Na hun betrokkenheid bij (het doen kantelen van?) de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 en het brexit-referendum, kunnen sociale-mediaplatforms zich niet langer verbergen achter het valse verhaal dat ze neutrale informatiezenders zijn die enkel mensen de berichten bezorgen die ze willen lezen.

Lees verder na de advertentie

En toch zijn significante concrete acties van deze tech-reuzen lang uitgebleven. Tot Facebook, YouTube, Spotify en nu ook Twitter Apple volgden om Alex Jones, een veel gehate militante rechtse complotdenker, te verbannen. De gedeelde legitimering was dat hij herhaaldelijk hun gebruikersbeleid schond door aan te zetten tot haat en geweld.

De algoritmes van sociale media zijn ontworpen om extreme inhoud te stimuleren

Nu is het natuurlijk goed dat deze media eindelijk verantwoordelijkheid nemen voor de inhoud die ze helpen verspreiden. Gezien de enorme politieke en maatschappelijke consequenties van hun praktijken is het goed dat deze platforms iets doen aan hun rol bij het aanwakkeren van culturele tegenstellingen en het doen kantelen van belangrijke verkiezingen. Ik vraag me echter ernstig af of dit nu de juiste weg is. Om verwarring tegen te gaan: ik ben geen fan van Alex Jones, noch van zijn ideeën. Maar dit verbod is oneerlijk, hypocriet en niet effectief.

Oneerlijk

Het is oneerlijk omdat deze sociale media Alex Jones in zijn geheel verbannen hebben (al zijn kanalen, blogs, artikelen, video's) en niet alleen die berichten die expliciet aanzetten tot geweld of haat. Dat is het enige legitieme criterium om de vrijheid van meningsuiting van mensen te beperken, maar wat er nu gebeurt lijkt eerder op de totale censuur van een ongewenst persoon. Bovendien zijn andere bronnen met soortgelijke opruiende inhoud nog steeds actief op deze platforms. Dit alles maakt hun officiële legitimatie voor zijn verbanning tamelijk dubieus, en roept het vragen op over andere politieke, commerciële en/of ideologische zaken die mogelijk meespelen.

Het is hypocriet omdat deze focus op het verwijderen van 'slechte' bronnen van hun platform het feit verdoezelt dat de bedrijfslogica van deze platforms opruiende inhoud juist bevordert. Hoe sensationeler het bericht, hoe beter het wordt verspreid, hoe meer advertentie-inkomsten deze platforms ontvangen. Hun algoritmes zijn dan ook ontworpen om extreme inhoud te stimuleren. Zij kunnen daarom zeggen dat ze onwenselijke inhoud zullen verwijderen, maar dit is slechts een afleidingsmanoeuvre, omdat hun algoritmen en bedrijfsmodellen dit soort berichten onveranderd blijven promoten.

Het is ten slotte ook niet effectief omdat de mensen die Alex Jones volgen alleen maar bevestigd worden in hun gevoelens niet gehoord of gezien te worden. Dit verbod zal de reeds bestaande maatschappelijke tegenstellingen daarom alleen maar versterken. Bovendien zullen geïnteresseerden altijd andere manieren vinden om de inhoud van Jones te volgen en te delen, maar deze zullen nu meer ondergronds en op geïsoleerde platforms plaatsvinden. Dit bestendigt alleen maar de gevreesde 'echokamers' en haalt ze bovendien uit publiek overzicht.

Daarom zouden sociale media beter alleen die berichten moeten verbieden die daadwerkelijk de wettelijk beschermde grens van de vrijheid van meningsuiting overschrijden. Bovendien zouden zij hun ethische en maatschappelijke verantwoordelijkheid moeten nemen door hun algoritmen zo te veranderen dat zij de informatievoorziening van mensen diversifieert, opdat ze ook verschillende gezichtspunten tegenkomen, in plaats van hen in een fuik van steeds extremere berichten te lokken, zoals nu gebeurt.

Deel dit artikel

De algoritmes van sociale media zijn ontworpen om extreme inhoud te stimuleren