opinie

Herbezinning op geschiedenis stelt ook nieuwkomers voor dilemma

Een beeld van de Nederlandse zeeheld J.P. Coen ligt op de grond. © René Assendelft  Beeld
Een beeld van de Nederlandse zeeheld J.P. Coen ligt op de grond. © René Assendelft

Een eerlijke herbezinning op de geschiedenis is heilzaam, maar we moeten er niet in doorschieten, betoogt Hans Frinsel, oud-directeur Tot Heil des Volks.

Het perspectief van waaruit mensen de geschiedenis bekijken is inderdaad heel verschillend, zoals Stevo Akkerman schrijft in zijn column: ‘In de Gouden Eeuw verzamelden we niet alleen rijkdom, we hakten ook hoofden af’. Maar juist dat maant tot de voorzichtigheid waar CDA-leider Buma en premier Rutte toe oproepen en om niet direct een beeldenstorm te ontketenen, zoals sommige nieuwe en oude Nederlanders willen. Want waar eindigt die strijd? Het kan zich ook tegen de nieuwkomers keren.

Een eerlijke herbezinning op onze vaderlandse geschiedenis is heilzaam en een discussie is nodig, maar die heeft automatisch ook gevolgen voor de nieuwe Nederlanders. Immers, ze moeten deel gaan uitmaken van deze cultuur van eerlijkheid tegenover de geschiedenis. Gaan zij hun geschiedenis ook kritisch bekijken?

Hitlerstraat

In de aanloop naar de Tweede-Kamerverkiezingen vorig jaar hoorde ik een voorman van Denk in een radioprogramma pleiten voor het verwijderen van de straatnamen van onze zeehelden. “Je gaat een straat toch ook geen Adolf Hitlerstraat noemen?”, voegde hij daaraan toe. Dat argument toont direct het mankement in deze discussie aan.

Hitler was een uitzonderlijk extreme man in een moderne eeuw, die naar de maatstaven van die tijd beoordeeld moet worden. Wat onze zeehelden vertegenwoordigden zou je ‘door de staat gesanctioneerde piraterij’ kunnen noemen. Maar die was niet uniek. Hetzelfde gold voor de Spaanse en Engelse vloten, de Barbarijse zeevarenden op de Middellandse Zee, en ga zo maar door.

Het argument kan zich daarom ook tegen sommige nieuwe Nederlanders keren. Ze moeten het dan immers ook op hun eigen geschiedenis en eigen helden gaan toepassen. Op de Armeense genocide, bijvoorbeeld, of op de geschiedenis van de islam.

Profeet Mohammed

De profeet Mohammed hielp alle mannen van de Joodse stam Banu Quraiza om zeep nadat zij zich hadden overgegeven (!) en maakte slaven van hun vrouwen en kinderen. Pure genocide naar moderne maatstaven. En om de vergelijking met de zeehelden wat verder te trekken: Mohammed voerde 86 veldslagen.

Veel van deze wapenfeiten – met name in de eerste jaren na zijn vlucht uit Mekka – waren echter geen echte oorlogen maar, naar huidig begrip, roofovervallen op handelskaravanen. Moet je dat beoordelen naar de maatstaven van de 21ste eeuw of moet je rekening houden met de historische context en de afstand in tijd?

Dat laatste wil beslist niet zeggen dat je het goedkeurt. We zouden graag zien dat moslims zich herbezinnen op de ontstaansgeschiedenis van hun godsdienst en komen tot een moderne vorm van islam, maar het zou toch dwaas zijn om te eisen dat ze hun kinderen niet Mohammed noemen?

Als afgehakte hoofden in de geschiedenis betekenen dat we de band met de geschiedenis moeten doorhakken, dan zullen Nederlandse moslims de geschiedenis van de islam nooit durven heroverwegen vanwege de consequenties van zo’n nieuwe ‘politiek correcte’ norm. Dan blijven ze gevangen zitten in een zevende-eeuwse vorm van hun godsdienst, precies zoals het salafisme en IS dat willen.

Pieter Coen

Als een J.P. Coenschool zijn naam verandert, omdat die de band met die historische figuur moeilijk uit te leggen vindt, is dat begrijpelijk. Maar de doorsnee automobilist die door de Coentunnel zoeft, is zich geen moment bewust van de link met de zeeheld. Rustig zo laten dus.

Iemand met de achternaam Hitler zal dat begrijpelijkerwijs willen veranderen; Pieter Coen van twee deuren verderop niet. Net zo begrijpelijk.

Lees hier meer opiniestukken uit Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden