null

OpinieOndernemerschap

Hema wentelt crisis af op arbeiders

Beeld

De Hema spreekt van ‘goed ondernemerschap’ bij het annuleren van bestellingen. Maar nu komen duizenden mensen in landen met lage lonen in de verdrukking, schrijft Bram Joanknecht van Stichting Schone Kleren Campagne.

Twee weken terug informeerde Hema haar belangrijkste toeleveranciers in Azië dat het per direct alle lopende orders annuleert (Trouw, 14 januari). Ook zal het grootwinkelbedrijf voorlopig geen nieuwe bestellingen plaatsen en de betalingstermijn voor alles wat al geleverd is met dertig dagen verlengen.

Het betreft een eenzijdig besluit. Dat dit grote gevolgen heeft voor de leveranciers staat buiten kijf. Kledingarbeidsters in Hema’s toeleveringsketen zullen het hardst worden getroffen.

Gevolgen

Deze beslissing van Hema, voor zover bekend het eerste modemerk dat in 2021 zijn financiële verplichtingen niet nakomt, volgt op een golf aan annuleringen van kledingmerken vorig jaar in reactie op eerdere lockdowns. Die annuleringen hadden enorme gevolgen voor kledingarbeiders in de internationale toeleveringsketens van bedrijven.

Deze fabrieken hadden geen mogelijkheid om (vaak al te lage) lonen uit te betalen en een gebrek aan sociale zekerheid leidde ertoe dat miljoenen arbeiders op straat kwamen te staan. Vaak met een tekort aan voldoende geld om in basisbehoeften als eten en onderdak te voorzien.

Loongat

Schattingen van de Stichting Schone Kleren Campagne laten zien dat het loongat dat werd geslagen als gevolg van annuleringen alleen al in de maanden maart, april en mei van vorig jaar tussen de 2,7 en 4,9 miljard euro ligt.

Workers Rights Consortium, de organisatie die opkomt voor de rechten van arbeiders, houdt sinds het begin van de crisis een overzicht bij waarin te zien is welke merken hun afspraken met leveranciers nakomen, en welke dat niet doen. Onder druk van de daaropvolgende #PayUp-campagne hebben merken als H&M, Nike en Zara toegestemd in het volledig betalen van eerder geannuleerde orders, waardoor miljoenen aan inkomsten zijn vrijgespeeld.

Schokkend

Ondanks grote maatschappelijke verontwaardiging over de annulering van bestellingen van kledingmerken, neemt Hema nu toch deze beslissing. Opvallend is dat het het bedrijf niet gaat om acute geldnood – Hema heeft financiering zeker gesteld – maar vanwege onvoldoende ruimte om alle voorraden te herbergen. Een woordvoerder van Hema stelt: “De voorraden voor december, gewoonlijk onze drukste maand, liggen er grotendeels nog. En nieuwe voorraden laten leveren die de klant nooit zullen bereiken, is géén goed ondernemerschap”.

Het is schokkend dat het afschuiven van de negatieve effecten van de lockdown op de fabrieken en daarmee de duizenden arbeiders in de toeleveringsketens van Hema blijkbaar als ‘goed ondernemerschap’ wordt gezien.

In juli vorig jaar benadrukte Hema in reactie op vragen van de Schone Kleren Campagne dat het merk maatschappelijk verantwoord handelt in lijn met de richtlijnen van het Convenant Duurzame Kleding en Textiel. In het convenant wordt onder andere gepleit voor het niet afzeggen van geplaatste orders. Hema gaf toentertijd aan met leveranciers in gesprek te zijn over herstructurering van bestellingen, maar deed geen mededelingen over volumes, percentages of de gevolgen voor arbeiders.

Mooie woorden

De beslissing die nu is genomen, laat zien dat er van de mooie maar vage woorden weinig terechtkomt. Door het handelen van Hema komen duizenden arbeiders op straat te staan, met alle gevolgen van dien.

Zoals Hema het zelf in de laatste reclamecampagne stelt: ‘Alles is nu even anders. Maar ons leven gaat binnen gewoon verder’. Dat geldt niet voor de levens van de kledingarbeiders die voor Hema produceren.

Wil Hema écht aan goed ondernemingsschap doen, draai dan de annuleringen per direct terug, betaal conform gemaakte afspraken, regel opslag in Azië of Nederland en zorg dat de arbeiders die de Hema-producten maken, worden doorbetaald.

Lees ook:

Hema in nood: alle bestellingen bij leveranciers voorlopig afgeblazen

Tien miljoen euro per week verliest Hema door de lockdown. Zelfs al geplaatste bestellingen worden daarom geannuleerd.

Jumbo vertrouwt op ‘veerkracht’ van Hema

Hema blijft hoogstwaarschijnlijk in Nederlandse handen. Een consortium met onder meer supermarktketen Jumbo wil het warenhuis overnemen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden