Opinie Asielbeleid

Help de vluchtelingen in Griekenland

De situatie van vluchtelingen op de Griekse eilanden is schrijnend, aldus Ineke Palm, epidemioloog en voorzitter Pauluskerk vluchtelingenwerk Rotterdam. De rest van Europa kan zich niet afzijdig houden.

Bij het Europees migratiebeleid kun je juridisch en moreel grote vraagtekens zetten. Terwijl Europa medeverantwoordelijk is voor veel conflicten waardoor mensen op de vlucht slaan, houdt ze haar poorten angstvallig gesloten voor diezelfde vluchtelingen. Mensen hebben recht op asielaanvraag in Europa, maar veilige routes ontbreken. Sinds de Turkije-deal zijn er minder bootvluchtelingen, tegelijk zitten steeds meer vluchtelingen in onmenselijke omstandigheden vast op de Griekse eilanden. Ik was onlangs voor een kort verblijf op Lesbos en zag hoe mensen proberen te overleven in de ‘hel’ van Moria.

Vluchtelingenkamp Moria is een oud legerkamp, opgezet voor drieduizend mensen, nu zijn het er meer dan veertienduizend. Ruim zesduizend vluchtelingen leven binnen de muren, in wooncontainers en grote tenten. Op alle beschikbare plekken daartussen staan dunne koepeltentjes waarin hele families leven. Buiten het kamp wonen meer dan achtduizend mensen, in een wirwar van tenten en zelfgebouwde hutten zonder elektriciteit en water. Soms hebben ze niet meer dan een stuk karton om op te slapen. De asielprocedures lopen hopeloos achter. De situatie is inhumaan, onveilig en onhoudbaar, zeggen mensenrechtenorganisaties al jaren. De mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa stelt dat de situatie in de Griekse kampen ‘explosief’ is en ‘op de rand van een catastrofe balanceert’.

Jongeren moeten het zelf uitzoeken

In deze afschuwelijke omstandigheden leven veel kinderen: 5771 in oktober dit jaar. Alleenreizende jongeren hebben recht op extra bescherming, maar er is slechts plaats voor driehonderd van de duizend alleenreizende jongeren in twee sectoren binnen het kamp. De rest moet het zelf uitzoeken.

Volgens Artsen zonder Grenzen hebben veel kinderen psychische klachten. Ze trekken zich soms terug uit het ‘normale’ leven. Ze stoppen met praten, gaan niet met andere kinderen om en sommige eten niet meer. Veel kinderen doen zichzelf pijn en sommige denken aan zelfdoding. “Kinderen arriveren getraumatiseerd in Moria en in het kamp wordt hun toestand alleen maar erger”, aldus Artsen zonder Grenzen.

Schrijnend is dat handhaving van de inhumane situatie op de Griekse eilanden bewust beleid lijkt te zijn van de Europese machthebbers. Volgens een Europese commissaris zit betere opvang er niet in. Dat zou een nieuwe golf migranten veroorzaken. Menselijk lijden als afschrikking dus.

Strengere migratiewet

Toch steken er weer steeds meer mensen de Egeïsche Zee over, oorspronkelijk vooral afkomstig uit Syrië, Afghanistan en Irak. Momenteel verblijven 26.000 migranten op de Griekse eilanden. Tegelijk is een strengere migratiewet aangenomen op initiatief van de rechts-conservatieve regering. Mensenrechtenorganisaties spreken er schande van, vluchtelingen krijgen minder kans op een eerlijk asielproces en kunnen worden teruggestuurd naar landen waar ze gevaar lopen.

Griekenland is overbelast, we kunnen dit niet alleen aan Griekenland overlaten. Daarom moeten we:

• Onmiddellijk beginnen met verbetering van de levensomstandigheden en procedures in de kampen op de Griekse eilanden. Daarbij kan worden aangesloten bij de vele maatschappelijke hulporganisaties die er werkzaam zijn om mensen weer een beetje waardigheid en hoop te geven.

• Nu eindelijk serieus werk maken van het herplaatsen van vluchtelingen naar andere Europese landen. Europa moet mensenrechten daadwerkelijk gaan respecteren.

• Stoppen met de Turkije-deal. Die was van begin af aan fout omdat Turkije niet veilig is en alleen vluchtelingen uit Europa erkent. Bovendien houden zowel de EU als Turkije zich niet aan de afspraken. Europa is ook nog chantabel geworden, nu Turkije regelmatig dreigt de poorten naar Europa open te zetten.

Lees ook:

Kamp Moria zit voller dan vol en ze blijven maar komen

De brand in kamp Moria op Lesbos zondag zet de schijnwerper vol op de omstandigheden waarin de vluchtelingen op de Griekse eilanden leven. Met 30.000 zijn ze, meer dan ooit sinds de Turkije-deal van 2016.

Ze zijn nog maar twaalf jaar oud en alleen in Europa

Zo’n honderdduizend minderjarige vluchtelingen trekken alleen door Europa. Ze vormen een ongrijpbare groep, naar wie Europese landen nauwelijks omkijken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden