Ombudsman

Helderheid geboden: is het Natuurdagboek een column of een rubriek van een liefhebber?

Adri Vermaat Beeld Maartje Geels

Een principiële vraag met dieperliggende achtergrond van een lezeres: heeft het Natuurdagboek dat vijf keer per week zijn plek vindt in de Verdieping van Trouw de status van column of die van rubriek? Dat maakt nogal verschil, schrijft ze terecht.

Een columnist kan zijn mening de vrije loop laten, terwijl een rubriek met het onderwerp ‘natuur’ voornamelijk feitelijke waarneming van de journalist impliceert.

De briefschrijfster stoort zich aan de onduidelijke rubriekaanduiding. Als Koos Dijksterhuis, al ruim tien jaar auteur van het Natuurdagboek, als columnist schrijft, hoeft hij zich niet aan feiten te houden en mag hij overdrijven.

Hij kan ook de door hem verfoeide, moderne landbouwmethoden bekritiseren, die hij funest acht voor flora en fauna. Lezers mogen zich opwinden over zijn mening als columnist en zijn soms pittige beweringen, maar zullen het ermee moeten doen.

Als de redactie daarentegen Dijksterhuis aanmerkt als schrijver van een redactionele rubriek met specifieke kennis van natuur, ligt het accent anders. Want als hij géén columnist is, mag de lezer hieruit dan concluderen dat zijn aantijgingen in het Natuurdagboek steun krijgen van de redactie? Deelt de redactie dan zijn oordelen en maakt ze deze hiermee tot standpunt van Trouw, wil briefschrijfster weten.

In zijn door veel Trouw-lezers gewaardeerde natuurdagboek gaat Dijksterhuis controversiële onderwerpen niet uit de weg. Hij ontvangt er soms boze mails over, wordt een enkele keer bedreigd, maar alleen de chef van de redactie Duurzaamheid & Natuur die zijn teksten vóór publicatie spelt, kan roet in het eten gooien.

Heel zelden gebeurt dat en wordt de tekst in overleg aangepast. “Als het landschap bijna dood is, kan ik er niet omheen”,  legt Dijksterhuis zijn motivatie uit. “Dan raak ik soms wel eens randen”.

Colofon

Zelf afkomstig uit een boerenfamilie is hij er niet op uit om akkerbouwers persoonlijk te krenken. Laat dat nu juist het bezwaar van sommigen zijn. ‘Hij scheert iedereen over een kam’, is het verwijt. Zijn bezwaren richten zich tegen het ‘ongebreidelde groeidenken’ in de landbouwsector. Het ‘meer, meer, meer’ maakt hem, in samenhang met negatieve veranderingen in het landschap, naar eigen zeggen als natuurliefhebber ‘verdrietig’. Of lezers hem hierbij zien als rubriekschrijver of als columnist is hém om het even.

Voor de redactie zou dat laatste beter niet kunnen gelden. In het redactie-colofon, dat op zaterdagen in de Verdieping als service is terug te vinden, staat Dijksterhuis niet in het blokje van aan de krant verbonden columnisten. Ook elders komt zijn naam in het colofon niet voor.

Dat maakt zijn status en die van zijn rubriek onduidelijk. Hij is hierin niet de enige. Er zijn meer vaste schrijvers van rubrieken of veronderstelde columns die in niemandsland verkeren. Omgekeerd zijn er columnisten die als zodanig worden aangemerkt, maar die lezers, getuige hun mails, zien als recensenten, van bijvoorbeeld tv-programma’s.

Transparantie

Veruit de meeste auteurs zal het worst zijn onder welke vlag zij binnen Trouw varen en hoe zij naar buiten worden gepresenteerd. Voor lezers kan het gebrek aan onderscheid verwarrend zijn omdat hun belang verder reikt dan alleen een aanduiding van columnist of rubriekschrijver.

Lezers gaat het óók om transparantie. Zij willen weten hoe ze een rubriek als het Natuurdagboek moeten interpreteren. Is het nu de geëigende opinie in een column of een rubriek, waarvoor de auteur zich verhalenderwijs op feiten baseert en zijn opinie hieraan soms koppelt?

Beide is wat mij betreft prima, zij het dat lezers moeten weten waar de verantwoording voor de inhoud ligt. Dat is nu niet het geval. Het colofon kan een optie zijn om helderheid te geven.

Ombudsman Adri Vermaat van Trouw bespreekt journalistieke dilemma’s en kijkt kritisch naar de werkwijze van de redactie. Zijn eerdere artikelen leest u hier. Reageren? Stuur een mail aan ombudsman@trouw.nl.

Lees de rubriek van Koos Dijksterhuis via trouw.nl/natuurdagboek. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden