Opinie

Hef statiegeld op álle verpakkingen

Beeld Eric Fokke

Door de artikelen in onder andere Trouw over statiegeld, en de eventuele uitbreiding hiervan, rijst bij lezer Bram Kloos de vraag waarom niet alle verpakkingen eenvoudig eigendom blijven van de fabrikant.

Ooit lieten we de melk thuisbezorgen door de melkboer, en stonden de lege flessen bij de voordeur zodat deze weer meegenomen konden worden.

Dankzij moderne verpakkingen blijven producten misschien langer houdbaar, maar ze zijn verworden tot een ongewenst cadeau voor de consument. Ze worden amper milieuvriendelijker of herbruikbaar. Er komen zelfs meer verpakkingen bij, omdat het beter verkoopt. Handige kleine verpakkingen, kleine flesjes om mee te nemen, altijd een vers koekje voor je kleine spruit, de afvalberg wordt grootser en grotesker.

Waarom laten wij ons als consument eigenlijk zo'n loer draaien? Waarom laten wij ons opschepen met de verpakkingen van het product dat we kopen? Ik hoef de verpakking niet, en wil haar zeker niet weggooien. Wat ik er wel mee wil doen, is haar teruggeven aan degene die mij het product verkocht heeft.

Morele belasting

Natuurlijk zou deze fabrikant ook gewoon kunnen besluiten de verpakking alsnog weg te gooien, en daarmee de afvalberg verder laten groeien. Maar deze morele belasting rust dan wel op zijn schouders, niet op de mijne.

Ik denk aan architect en omdenker Thomas Rau, die Philips voorstelde om hem licht te verkopen in plaats van lampen. Opeens was het mogelijk lampen een langere levensduur te geven.

We zouden kunnen afspreken dat we de producten willen hebben, maar de verpakkingen niet. Mocht je het omhulsel toch willen houden, omdat het doosje zo mooi is, dan zou je ervoor moeten betalen. Op dat moment is de verpakking een product geworden.

Dus in plaats van ouderwetse constructies, zoals statiegeld op blikjes en flessen om zwerfafval tegen te gaan, liever een grandioze verandering: statiegeld op álle verpakkingen, en elke week met je lege verpakkingen terug naar de winkel waar je ze gekocht hebt.

Als consument zijn we geen ontwikkelaar of producent, en blijft het een vreemde situatie om een oplossing te vinden voor een probleem dat in onze schoot wordt geworpen. Alleen als producenten een stevige prikkel krijgen, zoals het gegeven dat ze verantwoordelijk blijven voor de verpakking van het product dat ze verkopen, kunnen er duurzame oplossingen komen voor dit wereldwijde probleem.

Lees ook: Statiegeld: waar wachten we in Nederland nog op?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden