De vraag van Monic Slingerland

Heeft zo’n vrouwenquotum eigenlijk wel effect?

Met het vrouwenquotum is het net als met de Zwarte Pieten-discussie. Tussen voorstanders en tegenstanders gaapt een diep gat en heel langzamerhand komt er enige toenadering. Een verandering waar jaren overheen gaan.

Kenmerkend was de tegenzin waarmee de werkgevers deze week instemden met het voorstel toch een quotum in te stellen voor het aandeel van vrouwen in commissariaten bij beursgenoteerde Nederlandse bedrijven. Het voorstel staat in een recent Ser-advies.

Neelie Kroes was lang tegenstander van een vrouwenquotum

Een van Nederlands topvrouwen, Neelie Kroes, werkte zich zonder enig rapport of advies op tot commissaris van menig groot bedrijf, tot minister en tot Eurocommissaris. Ze was lang tegenstander van een vrouwenquotum. Dat zou vanzelf wel gaan, want vrouwen met kwaliteit kwamen heus bovendrijven en mannen zouden hen wel aannemen. Maar het gebeurde niet. Ook niet nadat allerlei emancipatieorganisaties en kabinetsleden met deze portefeuille veel energie hadden gestoken in het uitpuzzelen hoe dat dan wel kwam. Ook niet nadat minister van emancipatie Jet Bussemaker in 2015 streefcijfers opstelde en bedrijven verplichtte in het jaarverslag verantwoording af te leggen over het aandeel van vrouwen in de top. Ook niet toen zij de website Topvrouwen.nl instelde. Bij slechts 8 procent bestaat de directie én de raad van commissarissen voor minstens 30 procent uit vrouwen, het doel uit de wet.

Neelie Kroes concludeerde op een dag dat een quotum nodig is. Werkgevers en werknemers hebben dat nu ook gedaan. Maar heel hard is deze stap niet. Een advies, zoals de Ser dat geeft, is nog geen verplichting.

Mannen zijn vaker fulltimer

Het advies gaat uitsluitend over vrouwelijke commissarissen van Nederlandse bedrijven. Je kunt je afvragen hoe groot de invloed daarvan is op het verkleinen van de kloof tussen vrouwen en mannen op de werkvloer. Zomercolumniste Marianne Zwagerman schreef dat een vrouwenquotum voor vuilnisophaalders, hoveniers, bouwvakkers of automonteurs misschien wel harder nodig is, al was het maar om een tekort aan deze vakmensen te voorkomen (Trouw, 30 juli). Ik denk ook aan een mannenquotum in het onderwijs, vooral het basisonderwijs. Ook daar dreigt een tekort aan personeel. Dat komt deels doordat zoveel vrouwen daar in deeltijd werken. Mannen zijn vaker fulltimer.

Ook de zorg kan een mannenquotum gebruiken, niet bij de bestuurders natuurlijk, maar aan het bed en bij de mensen thuis. Ik hoor de tegenwerpingen al. Meer meesters, dat wil elke school wel, maar als de mannen zich niet melden, houdt het op. Klopt, helemaal waar. Maar een quotum is meer dan het turven van de poppetjes. Er gaat ook iets anders van uit: het geen genoegen nemen met een scheve verhouding, en enig optimisme dat daar toch wel wat aan te doen is.

De praktijk lijkt taaier

In de Pieten-kwestie ging het er een heel stuk harder aan toe dan bij het vrouwenquotum. Maar de weerstand tegen meer vrouwen in de top lijkt in de praktijk taaier.

Ben u voorstander van een vrouwenquotum?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Monic Slingerland is chef opinie van Trouw. Elk weekend stelt ze een vraag aan de lezers, op woensdag verschijnt een selectie van de antwoorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden