De vraag vanMonic Slingerland

Heeft ook uw liefde voor het koningshuis een deuk opgelopen?

Weer maakte de koning een foute inschatting. Mag hij ook gewoon fouten maken?

Een beetje dom. En weer werd die gevleugelde uitspraak van Máxima uit 2001 afgestoft in de Nederlandse huiskamers. Niet in alle huiskamers, er zijn zeker ook Nederlanders die de koning een onbezorgde vakantie in het eigen tweede huis in Griekenland gunnen.

Het gemor van de meerderheid leidde in ieder geval tot een unieke spijtbetuiging van de koning, met een zwijgende koningin Máxima naast zich. Het filmpje van net twee minuten toont de klem van het koningschap. Even een weekje eruit, met herfstvakantie. Een normale behoefte, zeker onder gezinnen met schoolgaande kinderen. Maar de ­koning is geen gewone burger. Hij heeft een voorbeeldfunctie, hij staat voor bepaalde waarden in de samenleving. En hij kost de samenleving tientallen miljoenen per jaar. Het lastige is dat Nederlanders hem vooral waarderen wanneer hij zich presenteert als een persoon met net zulke behoeften, zorgen, verdriet en vreugde als iedereen. De ideale buurman. Juist die houding draagt er aan bij dat het koningshuis in Nederland door een ruime meerderheid gewaardeerd wordt. Die waardering nam sinds 2007 wat af, maar is vanaf het begin van de coronacrisis weer terug op het oude niveau. Bijna 80 procent van de Nederlanders steunt de monarchie. Ouderen wel meer dan jongeren.

Zowel de inkomsten als de uitgaven van de koning wekken irritatie

En nu de koning ‘gewoon’ even lekker op vakantie gaat, valt dat helemaal verkeerd. Wat is dat toch? Hoe plat ook, dat heeft zeker met geld te maken. Zowel de inkomsten als de uitgaven van de koning wekken irritatie. Omdat het om miljoenen gaat, en omdat het deels ondoorzichtig is. Die irritatie stapelt zich op, na ieder incident. Het vakantiehuis in Mozambique, inmiddels verkocht, de villa in Griekenland, waar flink verbouwd moest worden en een steiger werd aangelegd, de boot van twee miljoen. 

Jaarlijks leidt de bespreking van de kosten van het koningshuis tot verontwaardiging. De koning ontvangt zo’n 6 miljoen euro per jaar, maar hoeft over een miljoen geen inkomstenbelasting te betalen. De werkelijke kosten van de monarchie zijn in nevelen gehuld (vermoedelijk tussen de 100 en 120 miljoen euro per jaar). En terwijl het land in en coronacrisis verkeert, krijgt de koning er 5 procent bij. Dat prinses Amalia vanaf volgend jaar 7 december, wanneer zijn 18 wordt, een vergoeding van 1,3 miljoen euro krijgt, daarvoor is bijzonder weinig begrip. Geld dooft vaak het liefdesvuur, ook de liefde van het volk voor de Oranjes.

De openlijke excuses zijn duidelijk ingezet om de imagoschade te beperken. Het toont een koning in nederigheid, wars van arrogantie. En tegelijk laat ook die boodschap zien dat de koning niet alleen een mens is die fouten maakt, maar ook kwetsbaar is.

Steunt u het koningshuis minder, na de vakantieblunder?

Monic Slingerland is chef van de opinieredactie. Elk weekend stelt ze een vraag aan de lezers, op woensdag verschijnt een selectie van de antwoorden. Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden