null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

OmbudsmanEdwin Kreulen

Hanteert de redactie een mannelijke norm bij de selectie van lezersbrieven?

Mannen krijgen twee keer zoveel lezersbrieven geplaatst als vrouwen, noteert een lezer. Moeten vrouwen sterker stelling nemen of moet de redactie beter opletten?

De kwestie

Waarom plaatst de opinieredactie meer brieven van mannelijke lezers? Een lezeres heeft het in december vorig jaar geturfd: twee op de drie ondertekenaars was mannelijk. Een andere lezer mist inhoud in de brieven en ziet tot zijn ergernis vooral complimenten voor de redactie. Iets ouder is al de kritiek dat briefschrijvers buiten de Randstad nogal eens worden genegeerd.

De standpunten

In de laatste volle week van februari halen 43 lezersreacties de krant. Van 39 ondergetekenden is de de sekse duidelijk. De uitslag: 27 mannen en 12 vrouwen. Schrijven mannen veel vaker? Op de donderdag in die week zijn ze goed voor 41 inzendingen, tegen 33 vrouwen.

De genoemde kritische lezeres vindt dat vrouwen een gelijke behandeling verdienen. Doet er wel een vrouw mee bij de brievenselectie, en moet er ook hier een quotum komen? “We letten hier al een aantal jaar sterk op, en vrouwen sturen nu gelukkig meer brieven”, zegt de chef van de opinieredactie. “Wel is een van onze criteria dat een brief enigszins polemisch moet zijn. Mannen nemen sneller stelling. Natuurlijk zijn er ook vrouwen die dat doen, maar over het algemeen willen ze nogal eens verbindend of troostend schrijven, iemands mening bevestigen. Dat kan een brief minder geschikt maken.”

Dat er nu twee keer zo veel brieven van mannen worden geplaatst, vindt de opiniechef ‘jammer, maar niet problematisch’. “Als ze meer stelling nemen, plaatsen wij ook meer brieven van vrouwen.” De opinieredactie is overigens overwegend vrouwelijk.

Van de 43 brieven uit februari leveren er 9 kritiek op de redactie. Zo verwondert het een lezer dat de verslaggever over een vrouw schrijft dat ze ‘rode enkellaarsjes’ draagt; zou bij een man de kleding ook worden beschreven? Complimenten zijn er minder, niet meer dan 3, en dan vooral voor columnisten. “Het is goed om redacteuren te complimenteren, hun werk is vaak minder zichtbaar is, net als dat van bezorgers als het sneeuwt,” zegt de opiniechef. “Verder zijn we er zuinig mee. Kritiek is belangrijker, we willen weergeven wat lezers van de krant vinden. Maar de kritiek moet wel in verhouding staan, als een redacteur zich het schompes werkt zou ik minder snel een felle kritische brief plaatsen.”

Hoe inhoudelijk een brief is, valt lastig vast te stellen. Neem de genoemde brief over de rode enkellaarsjes: geen gedegen betoog, maar er zit wel een idee achter. De meest losse flodder lijkt een brief waarin wordt gesuggereerd dat minister van financiën Wopke Hoekstra in deze coronatijd een ‘topsporter’ is en daarom alle recht had om rondjes te schaatsen in Thialf. Toch is die brief niet compleet inhoudsloos.

De opiniechef vindt dat vrijwel alle brieven wel inhoudelijk zijn. “Dat kan ook in een korte reactie zitten. Soms verwachten mensen een heel betoog. Terwijl deze pagina ook de functie heeft om te amuseren. Een kwinkslag, dat kan in de meeste stukken niet, maar hier wel. En je wilt ook gewoon laten zien wat er onder lezers speelt.”

De drie Randstadprovincies zijn in februari met 24 geplaatste lezersreacties beter vertegenwoordigd dan de rest van het land: 19 brieven. Jammer, vinden lezers, de krant wil zich nogal eens concentreren op de Randstad, ook in thema’s. “Ik had iets meer van buiten de Randstad verwacht”, reageert de opiniechef, “we houden er zeker rekening mee. Juist een brief over een kwestie in het noorden, oosten of zuiden plaatsen we sneller.”

Oordeel

Deze eerste inventarisatie laat zien dat kritiek op de redactie aardig wat ruimte krijgt in de lezersrubriek, en complimenten minder. Een goede balans. Voor lange betogen is dit niet de plaats.

De inventarisatie bevestigt de telling van de lezeres: vrouwen krijgen de helft van de ruimte die voor mannen wordt gereserveerd. Terwijl ze in verhouding niet minder insturen. Het is begrijpelijk dat de opiniechef stelling nemen belangrijk vindt, dat levert een spannende rubriek op. Kennelijk voldoen mannen volgens de redactie eerder aan die norm. De norm wordt zonder onderscheid des persoons toegepast, maar helpt vrouwen niet. Of nemen vrouwen op een andere manier stelling? Ook wegens dat andere criterium, ‘weten wat er leeft onder lezers’, zou het goed zijn als de opinieredactie weer meer let op vrouwelijke reacties. Hetzelfde geldt voor brieven van buiten de Randstad.

Edwin Kreulen schrijft wekelijks een column als ombudsman van Trouw. Eerdere afleveringen vindt u hier. Wilt u hem een kwestie voorleggen? Mail dan naar ombudsman@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden