Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hallo Den Haag? Kan er een telefoonlijn worden aangelegd tussen twee van uw departementen?

Opinie

Stevo Akkerman

Stevo Akkerman. © Trouw
Column

Nederland had gewaarschuwd moeten zijn. Het idee dat de vijand van mijn ­vijand mijn vriend is, heeft al vaker ­gewerkt als een boemerang.

Amerika steunde islamistische strijders tegen het communistische bewind in Afghanistan, en kreeg er Al-Qaida voor terug. Israël steunde Hamas in de strijd tegen de PLO, en moet nu leven met het kruitvat Gaza. Ik zeg niet dat het nooit kan, maar wie poppenspeler wil zijn in een oorlogstheater, moet wel zeker weten dat hij controle heeft over zijn soldaten.

Lees verder na de advertentie

We gingen, zei het kabinet begin 2015, ‘gematigde gewapende groepen’ in Syrië steunen. Deze groepen moesten het oorlogsrecht strikt naleven en kregen alleen ‘niet-dodelijke’ assistentie: wel de pick-uptrucks, niet de machinegeweren. Maar wat en wie is gematigd in Syrië? Het steunprogramma werd begin 2018 stopgezet en het kabinet besloot alle informatie erover te bestempelen tot staatsgeheim – nooit zouden we te weten komen wie onze vrienden waren geweest. Totdat Trouw en Nieuwsuur deze week met hun onthullingen kwamen: het ging onder meer om groepen die gevangenen publiek executeren, sharia-rechtbanken runnen met de doodstraf op afvalligheid, kindsoldaten inzetten, burgerslachtoffers maken, mensen verdrijven, ontvoeren en mishandelen. Bovendien werkten sommige van onze vrienden ­samen met Al-Qaida en andere jihadistische groepen.

Het had allemaal geheim moeten blijven

Dat zijn de feiten, dat is wat er on the ground misging, en dat is het ergste. Maar de politieke dimensie van dit debacle is ook ontluisterend. Het gaat niet zomaar om goede ­bedoelingen die ontsporen, er gebeuren hier heel gekke dingen. Het Openbaar Ministerie, dat Syriëgangers vervolgt, blijkt met andere informatie en andere definities te werken dan het ministerie van buitenlandse zaken. Resultaat: Nederlanders die zich aansluiten bij de groep Jabhat al-Shamiya worden beschuldigd van deelname aan een terroristische organisatie, terwijl diezelfde groep door Buitenlandse Zaken werd gesteund. Hallo Den Haag? Kan er een telefoonlijn worden aangelegd tussen twee van uw departementen?

De regering passeerde bewust de ‘volkenrechtelijke adviseur’ die sinds de Irak-oorlog moet worden geraadpleegd bij buitenlandse militaire activiteiten. Deze adviseur zegt nu dat steun aan gewapende ­opstandelingen wel degelijk een inbreuk betekent op het internationale non-interventieverbod. Het onderscheid tussen ‘dodelijke’ en ‘niet-dodelijke’ assistentie is een wassen neus. Maar het kabinet ontweek alle tegenspraak. Toen er vragen rezen over de betrokkenheid van onze gematigde vrienden bij een offensief tegen Syrische Koerden, bezwoer toenmalig minister Halbe Zijlstra dat de hulp onmiddellijk zou worden stopgezet als dat het geval was. Hij verzweeg dat dit enkele dagen daarvoor al was gebeurd – de Kamer werd later wel vertrouwelijk ingelicht, maar kon daar in het openbaar niets mee.

“Gaf je ons bloem, dan at Al-Qaida van het brood”, zegt een rebellenleider vandaag in Trouw. Het had allemaal geheim moeten blijven.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de 'keiharde nuance' en het 'onverbiddelijke enerzijds-anderzijds' preekt. Lees hier meer columns.

Lees ook:

Syrische rebellenleider: ‘Gaf je ons bloem, dan at Al-Qaida van het brood’

Bij het geven van hulp aan terroristen in Syrië, overtrad Nederland zijn eigen richtlijnen. Terwijl de kennis over de oorlogsdaden van de gesteunde strijdgroepen en over hun extremistische netwerk, er wel was.

Regering passeerde de adviseur volkenrecht bij inmenging in Syrië

De regering heeft bij het besluit om Syrische strijdgroepen te steunen geen advies ingewonnen van haar volkenrechtelijk adviseur, André Nollkaemper. Die zegt nu dat Nederland mogelijkin strijd heeft gehandeld met het internationale recht.

Deel dit artikel

Het had allemaal geheim moeten blijven