Commentaar

Had de koning zijn verhalen van hoop en gemeenschapszin maar verwoord

De kersttoespraak van Koning Willem-Alexander wordt bekeken op een mobiele telefoon. Beeld ANP

Vrolijk was het niet, waardig wel. Koning Willem-Alexander hield op Eerste Kerstdag traditiegetrouw zijn meest persoonlijke rede van het jaar. Nu hij de vijftig is gepasseerd, toont de koning zich van zijn bespiegelende, vermanende en vooral serieuze, ja haast sombere kant.

De wereld van de koning kenmerkt zich door een veilige huiselijke omgeving, omsloten door een grote wereld achter de gordijnen. Die grote wereld is onzeker, de gemeenschapszin verdwijnt er en mensen van verschillende snit ontmoeten elkaar niet meer. ‘Hoe kunnen we leven met die verschillen zonder onverschilligheid?’ Daarmee zette de koning een maatschappijbeeld neer waarin men zelden meer over de eigen schutting heen wil kijken, of die nu van hout of digitaal is. Ook internet is geen open venster meer over de wereld.

Willem-Alexander trekt zo de lijn door die hij vijf jaar geleden inzette: grote bezorgdheid over het wegvallen van verbinding tussen mensen en compassie met Nederlanders die bezorgd zijn over de onrust in de wereld, dat alles verpakt in een menselijk verhaal met concrete voorbeelden, zoals dit jaar de Top2000 of de slachtoffers van de storm op St. Maarten.

De koning laat daarmee zien met beide voeten in het Nederland van nu te staan. In de kersttoespraak vloeien alle gesprekken samen die hij en zijn vrouw, koningin Máxima, door het jaar heen voeren met allerlei Nederlanders. Kerk, café, buurthuis, school, Willem-Alexander noemde ze als plaatsen waar diversiteit en ontmoeting dreigen te verdwijnen, maar hij wás er wel, op al die plekken. En het kan niet anders of hij moet daar ook meer verhalen van hoop, van gemeenschapszin en geslaagde integratie hebben gehoord. Het was mooi geweest als hij die ook had verwoord, net als zijn Belgische en Zweedse collega’s deden in hun toespraken, waarin de vele vrijwilligers in de samenleving werden genoemd (koning Carl Gustaf) en werd opgeroepen tot verwondering (koning Filip).

Nu bleef Willem-Alexander voorzichtig, tastend naar een begin van een antwoord, zoals in zijn verwijzing naar de ‘dikke ik’ van premier Rutte: ‘Niet zoeken naar een breder ik, maar naar een breder wij’. Gelukkig mondde zijn toespraak uit in hoop, maar dat was de hoop van het kerstverhaal, waarmee hij ‘het eigen leven in het groter verband van hoop en vrede’ plaatste. Dat mag nog zo waar zijn, laten we hopen dat de koning in zijn kijk op de samenleving volgend jaar niet alleen naast de Nederlanders achter de gordijnen gaat staan, maar ze wat verder durft te openen.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook: Vergeleken met andere staatshoofden was de kersttoespraak van Willem-Alexander best pessimistisch

Lees hier meer commentaren van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden