Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gun elkaar de vrijheid en wees niet bang

Opinie

Cees van der Laan

© Maartje Geels
Brief van de hoofdredactie

‘Het is nu niet de tijd om bang te zijn’. Deze woorden werden begin deze kerstmaand uitgesproken door Maria Ressa, hoofdredacteur van de onafhankelijke nieuwswebsite Rappler in de Filippijnen. Ze was net op borgtocht vrijgelaten uit de gevangenis. 

Formeel vervolgd wegens belastingfraude maar velen in de Filippijnen denken dat het vooral te maken heeft met haar kritische berichtgeving over president Duterte.

Lees verder na de advertentie

De Turkse oud-hoofdredacteur Sevgi Akarçeşme van de Turkse krant Today’s Zaman vluchtte twee jaar geleden haar land uit. Ze was bang opgesloten te worden vanwege vermeende steun aan de coup tegen de Turkse president Erdogan. Zaman was een oppositiekrant en schreef kritisch over corruptie en machtsmisbruik door de kliek rond Erdogan.

Beide vrouwen heb ik in het recente verleden ontmoet en ze hebben grote indruk op me gemaakt. Krachtige vrouwen, kritisch, onafhankelijk en wat je van hun ideeën en opvattingen ook vindt, niet bang voor de macht die geen tegenmacht duldt.

Vermoord

Ressa werd samen de vermoorde Saoedische journalist Jamal Khashoggi en twee journalisten uit Myanmar, Wa Lone and Kyaw Soe Oo, dit jaar door het Amerikaanse tijdschrift Time Magazine uitgeroepen tot ‘persoon van het jaar’. Vanwege hun moed kritisch over regeringen en hun leiders te schrijven. Zij werden daarvoor vervolgd of erger, zoals in het geval van Khashoggi. Dit jaar alleen al werden wereldwijd tenminste 52 journalisten vermoord, aldus Time Magazine.

Deze journalisten staan symbool voor de vrijheid. In de eerste plaats voor de vrijheid van het woord, maar ook voor de vrijheid van de burger die in een vrije samenleving mag zeggen wat hij of zij vindt. Ressa, Akarçeşme en vele anderen staan wat mij betreft op één lijn met de oprichters van Trouw, onder wie ook een vrouw, Gezina van der Molen, nu 75 jaar geleden. Er was moed voor nodig om tijdens de donkere bezettingsjaren een krant te beginnen. Ook zij zeiden tegen elkaar: “Het is nu niet de tijd om bang te zijn”. Met de naam Trouw wilden zij tot uitdrukking brengen dat de krant trouw was aan de Grondwet, de koningin en God, maar vooral trouw aan het recht op ‘geestelijke vrijheid’ voor iedereen, zoals dat toen heette. De vrijheid om te zijn wie je bent, te zeggen wat je vindt. Die strijd kostte 130 Trouw-mensen het leven, onder wie één van de oprichters, Wim Speelman.

Lidwoorden

Die vrijheid moet nog steeds bevochten worden. Niet alleen in de wereld om ons heen, maar ook hier in Nederland. Journalisten, columnisten en politici worden regelmatig belaagd en beschimpt om wat zij vinden, onder wie Seada Nourhussen en deze week nog Naema Tahir. En deze laatste alleen maar omdat zij in haar Trouw-column met enige ironie voorstelde het lidwoord ‘het’ te schrappen. Was wel zo makkelijk voor migranten die moeite hebben met lidwoorden. Ze kreeg op sociale media bagger over zich heen en wij als krant kregen boze brieven en één opzegging.

Laten we net als Gezina van der Molen, Maria Ressa en Sevgi Akarçeşme wat minder bang zijn, vooral voor elkaar. Laten we tijdens de komende Kerst, het feest van hoop, vrede en licht, de hand naar elkaar uitsteken. Gun elkaar de vrijheid, luister naar elkaar en wees niet bang.

Een verkorte versie van deze rubriek spreek ik uit op Eerste Kerstdag, tijdens het Trouw Kerstconcert dat door omroep Max op NPO1 wordt uitgezonden na de toespraak van koning Willem-Alexander, aanvang 13.20 uur. 

Trouw-hoofdredacteur Cees van der Laan schrijft wekelijks over de discussies op de redactie en de keuzes van de krant.

Deel dit artikel