Opinie Veehouderij

Grote veehouderijen zijn fabrieken, behandel ze dan ook zo

Megastallen zijn fabrieken. Alleen: ze staan niet op fabrieksterreinen, maar op het platteland. Tegen de stankoverlast die ze produceren, gebeurt veel te weinig, stellen Femke Dingemans, directeur Brabantse Milieufederatie, en Hans Heijnen, directeur Natuur/Milieufederatie Limburg.

Heerlijk buiten genieten van de zon. De was buiten te drogen hangen. Of een raampje openzetten om het huis te luchten. Het lijkt de normaalste zaak van de wereld, maar niet voor mensen die wonen in het buitengebied van Oost-Brabant en Noord-Limburg. Daar overheerst de stank van varkens en kippen.

Burgers voelen zich machteloos, niet gehoord en radeloos. Om de stankoverlast tegen te gaan moet de overheid veehouderijen met megastallen hetzelfde behandelen als andere industrieën. Wat Schiphol is voor Noord-Holland en gaswinning voor Groningen, zijn megastallen voor inwoners in Brabant en Limburg. Problemen die al tientallen jaren spelen.

Geur bekennen

De onafhankelijke Commissie Geurhinder Veehouderij onder leiding van voormalig CDA-Kamerlid Pieter Jan Biesheuvel schreef hierover het vernietigende rapport ‘Geur bekennen’: “De huidige aanpak van geurhinder is weinig vertrouwenwekkend en de omwonenden worden te weinig beschermd. Om geurhinder wel goed te kunnen aanpakken zijn structurele veranderingen nodig.”

Wat is het geval? In veel veedichte gebieden in Oost-Brabant en Noord-Limburg worden de wettelijke stankgrenzen zwaar overschreden. Tegenstrijdig is dat dit gewoon is toegestaan in de Wet geurhinder en veehouderij. Die biedt geen mogelijkheden om de bestaande overlast aan te pakken. Dat was zo bij de invoering in 2007 en dat is nog steeds zo. Sterker nog, de wet geeft bedrijven die overlast veroorzaken juist ruimte om uit te breiden.

Onaantastbare vergunning

Als een veehouderij eenmaal een vergunning heeft gekregen, dan is die onaantastbaar. Ook als blijkt dat de technieken falen die worden gebruikt om stank te verminderen. Het maakt blijkbaar niet uit dat het bedrijf daardoor twee keer zoveel stank produceert als waar bij de vergunningverlening op werd gerekend. Dit in tegenstelling tot andere industrieën. Zo geldt er voor waterzuiveringsinstallaties een maximumuitstoot van stank die gemeten wordt en waar het bedrijf zich wél continu aan moet houden.

Gemeenten hebben nauwelijks mogelijkheden om in te grijpen en burgers te beschermen tegen de overlast door de veehouderij. Bij het verstrekken van nieuwe vergunningen mogen zij geen rekening houden met cumulatie om te bepalen of er al te veel overlast wordt veroorzaakt door bedrijven in de buurt. Terwijl dat bij duurzame initiatieven wel het geval is. Zo mag een gemeente bij de vergunningaanvraag voor een nieuwe windmolen wél rekening houden met het aantal windmolens dat al in de omgeving staat.

Veefabrieken zijn het ergste

De problemen met stank spelen vooral bij de zogenoemde veefabrieken; bedrijven met megastallen, waar de eigenaar niet op het terrein woont en niet aanspreekbaar is voor buurtbewoners. Het gaat hier dus om industriële veehouderij. Deze bedrijven moeten dan ook net zo worden behandeld als alle andere industrieën.

De commissie-Biesheuvel adviseert om emissiegrenswaarden in te stellen waaraan de veehouderijen zich permanent moeten houden, niet alleen op papier, maar ook in de praktijk. En om er beter op toe te zien dat die normen worden nageleefd. Dit betekent dat gemeenten meer moeten investeren in handhaving. Ook moeten zij de mogelijkheid krijgen om in te grijpen in bestaande overlastsituaties en om rekening te houden met de concentratie van veehouderijen en cumulatie van stank. De Brabantse en Limburgse Milieufederaties pleiten ervoor deze adviezen over te nemen. De inwoners van Oost-Brabant en Noord-Limburg moeten eindelijk uitzicht krijgen op een leefbare omgeving. 

Lees ook:

Hoe erg is de overlast van de veedorpen van Venray?

Ze willen feiten. Daarom gaan leden van Gezond Leefmilieu Venray zelf de luchtkwaliteit in hun omgeving meten in de gemeente met de grootste veedichtheid van Nederland.

Dure geurfilters in varkensstallen werken nauwelijks

Varkensboeren overtreden onbedoeld op grote schaal milieuregels. De ‘luchtwassers’ waarmee zij de uitstoot van schadelijke stoffen uit hun stallen proberen te beperken, blijken namelijk veel minder effectief dan gedacht. Staatssecretaris Van Veldhoven wil daarom nieuwe milieuregels invoeren. Die zijn zo streng dat uitbreiden of nieuw bouwen voor varkensboeren vrijwel onmogelijk wordt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden