null Beeld

FramingHans de Bruijn

Grote problemen, grote oplossingen. Toch?

Hans de Bruijn

“Grote problemen vergen iets groots van de politiek”, zegt Sigrid Kaag. Je hebt een visie nodig. “Waar het visioen ontbreekt, verwildert het volk”, citeert ze de Bijbel. Grote problemen vergen radicale veranderingen en die krijg je niet met de houding van Nederlandse polderpolitici, met scharrelen en schuiven, schikken en plooien, ‘beheren en accommoderen’.

Angela Merkel zegt iets heel anders: grote problemen vergen kleine stappen. Ze legt het uit tijdens de eurocrisis: grote problemen zijn zo ingewikkeld, dat je eerst een kleine stap zet, vervolgens precies analyseert welke gevolgen die heeft en dan een volgende stap zet. Het is de Politik der kleinen Schritte. De werkelijkheid is veel te ingewikkeld voor de grootse visie. “Ga voorzichtig, ga liefdevol om met de werkelijkheid zoals ze is, die altijd verre van perfect is.”

We zouden een consistentie-vooroordeel kunnen hebben

Er is hier geen gelijk of ongelijk en het één sluit het ander niet uit. Maar waarom klinkt het frame ‘grote problemen vergen iets groots’ logischer dan ‘grote problemen vergen kleine stappen’? Omdat het consistent is en we een consistentie-vooroordeel kunnen hebben. We overwaarderen consistentie, zijn geneigd te denken dat grote gebeurtenissen grote gevolgen hebben, kleine gebeurtenissen kleine gevolgen, economische gebeurtenissen economische gevolgen en ga zo maar door.

En dat is eenvoudigweg niet zo. De bekende beeldspraak hier: de grote rivier die zich met bulderend geweld in zee stort, ­begint hoog in de bergen als een knullig stroompje. Dat is niet consistent, maar wel waar.

Met een slimme term kun je de werkelijkheid niet alleen beschrijven, maar ook maken. Hans de Bruijn is bestuurskundige en debatspecialist. Wekelijks analyseert hij de sturende taal van beleidsmakers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden