ColumnSylvain Ephimenco

Grote Namen die Grote Woorden bezigen

Mevrouw Ephi is somber. Af en toe schieten haar ogen vol heimwee naar een tijd die vervlogen lijkt. Dan zie ik de nostalgie in haar blik plots in vocht en zilt verdrinken. “Ik ben een sociaal dier”, hoor ik haar regelmatig aan de gedaantes in haar scherm uitleggen. Een vast mantra tijdens haar gesprekken. Het sociale dier is nu al twee maanden in videoverbindingen gekooid, ver van ­collega’s en vrienden in levenden lijve.

Toch kan het altijd erger. Onlangs kletterden in een stortbui de woorden van haar vriendin Giulia neer. Op Facebook schreef ze: “Vanaf vandaag betaal ik niets meer. Geen rekeningen, huur, belastingen. Als de hulp van mijn moeder er niet was voor mijn dochter en mij, hadden we alleen nog de muren van ons huis om van te eten. Wat kunnen ze mij nog aandoen? Arresteren?” Voor tallozen op aarde is het wachten en hopen. Niet op een fantasiewereld die beter en strakker zal zijn na de pandemie, ze hopen alleen op een gevulde ijskast en weer wat briefjes in hun portemonnee. Ze hunkeren naar het normale van gisteren, toen werk heel gewoon was, met normale begroetingen en ontblote glimlachen. 

Het is natuurlijk niet verboden om te dromen of zelfs om ferm te eisen. Om in de sloep van de pandemie naar een Utopia van wensen en grote woorden te varen. Deze week verscheen in het Franse dagblad Le Monde een ­manifest dat was getiteld ‘Nee ­tegen een terugkeer naar normaal’ en dat door 200 sterren was ondertekend. Mensen als Robert de Niro, Madonna, Monica Bellucci, Marion Cotillard, Pedro Almodóvar en ­Cate Blanchett. Initiatiefneemster was actrice Juliette Binoche, bekend van films als ‘Chocolat’, ‘Caché’ en de Oscar die ze won met haar bijrol in ‘The English Patient’ (1997). 

Het is ondenkbaar dat het normale leven wordt hervat

De tekst van het manifest oogde resoluut: “Hoe erg de pandemie ook is, (...) het is ondenkbaar dat het normale leven wordt hervat”. Giulia en tal van anderen zijn gewaarschuwd. Toch kan ik bepaalde passages van dit manifest zonder meer onderschrijven: “Het consumentisme heeft ons ertoe gebracht om het ­leven op zich te ontkennen: dat van planten, van dieren en van een groot aantal mensen. Vervuiling, opwarming van de aarde (...) brengen de wereld naar een breekpunt.”

Ik vraag me ook af of de Grote Namen die deze Grote Woorden bezigen wel de eerste aangewezenen zijn om een moreel appèl te doen uitgaan. Gaan ze ook afstand doen van hun sportauto’s, privéjets, luxe villa’s met zwembad en sauna? Wat gaat Juliette Binoche doen met haar fortuin, dat wordt geschat op 275 miljoen euro, als ze niet meer wil consumeren? En blijft Robert de Niro spotjes maken voor ­autofabrikant Kia? Een Canadese krant stelde een lijst op van producten, waarmee ondertekenaars via reclame het consumentisme opzwepen: Binoche (Lancôme, Crédit Agricole), Madonna (Versace), ­Bellucci en Cotillard (Dior), Blanchett (Armani).

Aan het einde van hun vlammende manifest staat: “De radicale transformatie die nodig is – op alle niveaus – vereist lef en moe”. Mee eens!

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. 
Lees zijn columns hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden