Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Grootse wetenschap vergt samenwerking, de foto van het zwarte gat bewijst dat

Opinie

Trouw

De foto van het zwarte gat. © EHT Collaboration
COMMENTAAR

Een vage rood-gele ring met een gat in het midden. Meer is het niet. Maar het beeld is groot nieuws. Het is de eerste directe waarneming van een zwart gat, het meest exotische fenomeen dat in het heelal te vinden is. Een mondiaal consortium van sterrenkundigen bracht de primeur deze week met trompetgeschal. En terecht.

Het is niet de eerste waarneming van een zwart gat, laat dat duidelijk zijn. Het bestaan van zwarte gaten werd voorspeld door de relativiteitstheorie van Einstein. En die voorspelling werd bevestigd door metingen aan de invloed die zwarte gaten hebben op hun omgeving: de bewegingen van massa en licht in hun omgeving, de zwaartekrachtgolven die ze kunnen veroorzaken. Dat onderzoek heeft niet alleen het bestaan van zwarte gaten bevestigd maar ook kennis opgeleverd over massa, afmetingen en gedrag. De vage foto met de geel-rode ring voegt daaraan iets toe, omdat hij ons oog in oog brengt met een zwart gat.

Lees verder na de advertentie

Je ziet vooral wat er niet is. In een zwart gat zitten zulke kolossale hoeveelheden materie opeen, dat niets er kan ontsnappen, ook licht niet. Maar de sterrenkundigen hopen, na deze eerste blik op het onzichtbare, te kunnen inzoomen op wat er aan de rand van een zwart gat gebeurt. Over die randverschijnselen breken fysici zich het hoofd, omdat bestaande theorieën er op hun grenzen stuiten. Directe waarnemingen als deze kunnen hen mogelijk helpen; hier wordt zichtbaar hoe licht in een zwart gat verdwijnt.

Het antwoord op grote vragen als het ontstaan van het heelal zal waarschijnlijk nooit volledig worden, maar het zoeken ernaar is een grootse missie van de mensheid

Dit plaatje is goud waard. Omdat het de mens verder helpt in het doorgronden van het heelal waarin hij leeft. En omdat het resultaat is van wetenschappelijk vernuft. Het antwoord op grote vragen als het ontstaan van het heelal zal waarschijnlijk nooit volledig worden, maar het zoeken ernaar is een grootse missie van de mensheid. Gelukkig wordt dat belang gezien. De wetenschap wordt in aardse, politieke zaken soms als irrelevant terzijde geschoven. Toch waren er voldoende fondsen om deze opname mogelijk te maken. Zelfs in Nederland, waar de wetenschap meer onder druk staat dan elders, omdat er relatief gezien minder aan uitgegeven wordt.

Nederlandse wetenschappers speelden een sleutelrol. Maar de opname kon alleen worden gemaakt door een wereldwijde samenwerking van sterrenkundigen en telescoop-eigenaren. Dat geeft het plaatje een extra waarde. Onderzoekers worden doorgaans geacht te concurreren en de ander het licht in de ogen niet te gunnen. Maar grootse wetenschap vergt samenwerking. Deze eerste foto van een zwart gat laat ook dat zien. Dit licht is een ieder gegund.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Meer commentaren leest u op trouw.nl/commentaar.

Lees ook:

Sterrenkundigen laten het onmogelijke zien: een zwart gat

Zo ziet het onzichtbare er dus uit.Sterrenkundigen toonden het eerste beeld van een zwart gat.

Deel dit artikel

Het antwoord op grote vragen als het ontstaan van het heelal zal waarschijnlijk nooit volledig worden, maar het zoeken ernaar is een grootse missie van de mensheid