Opinie

GroenLinks heeft Baudet groot gemaakt én de linkse groei om zeep geholpen

Jesse Klaver en Thierry Baudet tijdens een debat in de Tweede Kamer over de doorrekening van het Klimaatakkoord. Beeld ANP

Door zijn eenzijdige focus op een optimaal klimaatbeleid heeft Klaver zijn tegenpool in de kaart gespeeld en Baudet groot gemaakt, stelt CDA’er Frank van den Heuvel.

Het is terecht dat kranten ruimschoots aandacht hadden voor winnaar Forum voor Democratie en Thierry Baudet. Maar vreemd is de stilte over de grote verliezer: GroenLinks, met Jesse Klaver. Die is dé verliezer omdat de tegenpool zo enorm gewonnen heeft en links fors kleiner geworden is bij de Provinciale Statenverkiezingen.

GroenLinks heeft Forum voor Democratie (FvD) uitgedaagd, op scherp gezet en in positie gebracht. De klassieke actie-reactie. Maanden geleden was dit al duidelijk toen Klaver, op vergelijkbare manier als Baudet, de plannen van de klimaattafels en het kabinet afdeed als broddelwerk. Of zoals Klaver, baudettiaans, zei: "We hebben de slag om het Klimaatakkoord verloren, maar gaan de oorlog winnen". FvD werd uitgedaagd en reageerde. Snoeihard.

Maandenlang werd het kabinet, dat de middenkoers moest zoeken, verketterd om slap beleid. Klaver wilde geen optimaal klimaatbeleid, maar een maximaal. En dan zijn er inderdaad ook mensen die zich afvragen of ze deze transitie wel kunnen betalen. Nadat eerder spaargeld, pensioen, werk, waarde van het huis en de zorgpremie leidden tot zorgen, waren het nu de energiekosten die mensen onzeker maakten. Baudet speelde er feilloos op in.

Nu pleit Klaver voor een 'klimaatformatie' tussen GL en het kabinet. Dat is makkelijk. Twee jaar geleden liep hij weg terwijl de tijdgeest een kabinet wilde met een groen label. Hij verspeelde zo invloed, positie en gezag. Politiek is ook het momentum pakken, coalities vormen, durf tonen en - tevens - vuile handen maken.

Houvast

Doordat GL zich in het klimaatdebat zo hard opstelde, moest de SP, veel minder groen, mee. Echter, doordat Baudet steeds zijn 1000 miljard aan kosten noemde, gebeurde hetzelfde als met Trump drie jaar geleden. De pers en GL namen Baudet niet serieus maar wel letterlijk, terwijl veel kiezers hem niet letterlijk maar wel serieus namen. De SP-kiezer zag dat het alternatief op rechts lag. Baudet zag hun groeiend kostenplaatje. Zo heeft Klaver FvD groot gemaakt, de SP in de hoek gedreven en de gedroomde linkse groei zelf om zeep geholpen. Hij had zich slimmer kunnen opstellen als de leider van links. Voormalige PvdA- en SP-bolwerken, van Heerlen tot Oost-Groningen, vielen voor FvD. Hunkerend naar hoop en houvast in plaats van top-downmoralisme. Een tegenvaller voor GL is ook dat het geen monopolie op gedoogsteun voor de coalitie heeft in de Eerste Kamer. Het kabinet kan ook zakendoen met de PvdA of over rechts met FvD. Dat matigt bij links en rechts extreme eisen.

Politiek is inhoud, presentatie, maar ook weerstand in de eigen partij durven trotseren, koers uitzetten en met praktische oplossingen komen. Een topsporter wacht nooit op de volgende Olympische Spelen. Dan is alles anders. Stuurlui aan de wal worden vroeg of laat afgestraft; zie Wilders. Uiteindelijk worden in Nederland politici gewaardeerd die in actie komen: Lubbers, Kok, Balkenende en Rutte deden dat. Ook Samsom durfde socialistische stokpaarden aan te pakken en Segers neemt verantwoordelijkheid.

Doordat Klaver zijn focus had op een deel van één vraagstuk, namelijk op een revolutionaire, disruptieve omslag op het gebied van klimaat en energie, verloor hij het zicht op het grotere, het bredere, het meer basale verhaal. Dat mensen pragmatische oplossingen willen en dat ze houvast willen hebben in hun bestaan.

GL heeft gewonnen op grachtengordels, onder studenten en mensen die het al goed hebben. Maar het heeft verloren onder studenten, boeren en linkse en rechtse mensen die echt in de knel zitten, onder de katholieken in Volendam die een andere messias gevonden hebben. En daarom zijn GL, Klaver en de krimpende linkse samenwerking de echte verliezers.

Lees ook:

Zegt de opkomst van Baudet dat we te weinig oog hebben gehad voor de identiteit van de eigen gemeenschap?

Wijst de opkomst van Thierry Baudet en zijn Forum voor Democratie erop dat we te weinig oog hebben gehad voor de identiteit van de eigen gemeenschap, vraagt het theologisch elftal zich af. 

Interview met Jesse Klaver: ‘Zonder GroenLinks loopt de groene kwestie uit de klauwen’

De partijleider voorziet een ‘groene revolutie’. Deze Provinciale Statenverkiezingen waren wat hem betreft klimaatverkiezingen. ‘Eindelijk weer iets om voor te knokken!’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden