Column Sylvain Ephimenco

Grimmig Frankrijk keert zich tegen een veroveraar met zondagskindallures

Het had een rustig bezoek aan het familiegraf moeten worden, ergens in het lieflijke Provençaalse dorp Les Milles. Een bezoek dat we tijdens Allerzielen niet hadden kunnen brengen en tot deze week werd uitgesteld. Mijn vader had deze plek, waar hij nu ligt, als laatste rustplaats uitgekozen. Wellicht had hij toen geen weet dat de begraafplaats bijna tegenover het gebouw ligt waar driekwart eeuw geleden zoveel leed vorm kreeg: het Camp des Milles. 

Gisteren reden we langs deze oude fabriek van rode baksteen waar vanaf 1940 duizenden politieke gevangenen door het collaborerende Vichy- regime werden opgesloten. Twee jaar later vonden Joden, volwassenen en kinderen, hier hun vertrekpunt voor de lange reis naar Auschwitz. Camp des Milles is het laatste gebouw in Frankrijk waar deportaties van Joden werden uitgevoerd, dat intact is gebleven. Deze nabijheid maakt ieder bezoek aan het familiegraf grimmiger dan noodzakelijk.

Staat er een geweldsuitbarsting op stapel?

Grimmig was gisteren ook de sfeer waarin het land spartelt. Niet alleen de gezichten zijn bedrukt, maar uit vele monden rollen de woorden als grijze keien. Wat gaat er vandaag gebeuren, vragen de Fransen zich af? Een revolutie? Een gewelds­uitbarsting? De algemene staking en de talrijke demonstraties die voor deze 5 december zijn aangekondigd lijken zo massaal en eensgezind dat er meer aan de hand moet zijn dan alleen een protest tegen de hervorming van de pensioenen. Algemeen onbehagen, woede, frustraties en, niet in de laatste plaats, afkeer van president Macron, lijken op evenveel stromende rivieren die zich in een kolkende zee gaan werpen. 

Een jaar geleden begon de protestbeweging van de ‘gele hesjes’, maar wat staat het land nu te wachten? Terug van het kerkhof van Les Milles zagen we de eerste voortekens: lange files bij benzinestations. We konden nog net tanken, maar vele dieselpompen waren met plastic linten afgesloten en op plakband stond geschreven: ‘buiten werking’. Leeg dus. De toegang van enkele benzinedepots was al een paar dagen door demonstranten versperd en de paniek bij automobilisten verspreidde zich als een vette olievlek. Dinsdag waren al achthonderd benzinestations door hun brandstof heen en gedwongen gesloten. 

Bewierookt en alweer verguisd

Twee jaar geleden werd nieuwe president Macron als een veroveraar met zondagskindallures door Frankrijk en de wereld bewierookt. Zijn particularistische en zeer persoonlijke opvatting van machtsuitoefening laten nu een spoor van vernieling achter. Het lijkt nu zijn vertrouwde vlucht naar voren te zijn geworden: hoe meer problemen in het binnenland, hoe meer Macron de conflicten buiten de grenzen opzoekt. Zijn harde beschuldigingen en verwijten, soms in zeer ondiplomatieke taal, zijn diffuus en kunnen iedereen treffen: binnen Europa en de Navo, tegen Italië, de VS, Duitsland, Turkije. Andere opgewonden standjes van deze wereld schieten terug: voor Trump is Macron ‘onbeschoft’, voor Erdogan ‘hersendood’. En iedereen maar stiekem hopen dat vanaf vandaag deze Napoleon 2.0 zijn binnenlandse Waterloo gaat vinden.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden