OpiniePesticiden

Grijp die kans om parkinson-gif van de Europese markt te halen

Ondanks bewijs dat er een relatie is met neurologische aandoeningen bij de mens mag mancozeb nog steeds worden gebruikt. Maar nu ziet Tweede Kamerlid Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren een kans om op voorstel van de Europese Commissie dit landbouwgif te weren.

Het gif mancozeb doet langzaam zijn werk. Sluipend, maar slopend. Het is effectief in de strijd tegen schimmels en daarom veelgebruikt in de akkerbouw. Hetzelfde slopende effect blijkt het goedje te hebben op mens en dier. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat mancozeb bij mensen ernstige neurologische aandoeningen als parkinson kan veroorzaken. Ondanks wetenschappelijk bewijs hebben producenten met een krachtige lobby in Brussel een verbod op het middel tegen weten te houden, schreef Trouw (Verdieping, 11 maart).

Daar kan landbouwminister Schouten verandering in brengen, als Brussel naar verwachting deze maand – achter gesloten deuren – gaat stemmen over een nieuw voorstel om het landbouwgif van de markt te halen. Een unieke kans om eindelijk de gezondheid van boeren en omwonenden in bescherming te nemen. Want het middel wordt al jarenlang ongehinderd en op grote schaal gebruikt in Europa, ook in Nederland.

Afwijken van het voorzorgsbeginsel

Toen het gif op de Europese markt werd toegelaten, was er nog nauwelijks zicht op de gezondheidsrisico’s en de relatie met neurologische aandoeningen. Inmiddels hebben verschillende wetenschappelijke studies deze relatie vastgesteld, maar desondanks is de toelating van mancozeb in een Brusselse achterkamer vier keer ongezien verlengd. En telkens hebben Nederlandse ambtenaren, met instemming van minister Schouten, dit laten gebeuren. Zij noemde recent nog het instellen van een tijdelijk verbod op dit middel overbodig, zolang er nog twijfels waren over de gezondheidseffecten. Zonder nadere uitleg week ze daarmee af van het voorzorgsbeginsel.

Over de gevolgen van blootstelling aan dit landbouwgif zien we steeds schrijnende voorbeelden. Trouw bracht het aangrijpende verhaal van een vrouw die al op 35-jarige leeftijd de ziekte van Parkinson kreeg, hoogstwaarschijnlijk veroorzaakt door vakantiebaantjes in de groente- en bollenteelt, waarbij ze veelvuldig in aanraking kwam met bestrijdingsmiddelen.

Boeren die met mancozeb werken lopen anderhalf keer zoveel risico op neurologische ziekten als mensen die niet op hun werk aan het gif worden blootgesteld. Om die reden beschouwt de Franse overheid de ziekte van Parkinson sinds 2012 als beroepsziekte onder akkerbouwers. Tot onvrede van de producenten, die lange tijd twijfels hebben gevoed over de schadelijke gevolgen van mancozeb en over de precieze relatie tussen dit gif en de ziekte van Parkinson. Daarmee hebben ze succesvol voorkomen dat het middel van de markt werd gehaald.

De lidstaten van de EU hebben het laatste woord

Maar de zaak lijkt in beweging. Wetenschappelijke studies naar de werking van pesticiden en de vele getuigenissen van mensen die eraan zijn blootgesteld, hebben geleid tot een (nog niet gepubliceerd) voorstel van de Europese Commissie om het middel van de markt te halen. De lidstaten hebben daarin het laatste woord.

Minister Schouten krijgt dus al heel snel de kans om een van de beruchtste pesticiden definitief van de markt te krijgen. Op 18 en 19 mei wordt er in Brussel in het geheim gesproken en gestemd over de toelating van mancozeb. Voorafgaand aan de stemming bepaalt elke lidstaat zijn standpunt. Die tijd is cruciaal voor de besluitvorming en de stem van Nederland kan van beslissende beslissend zijn.

Gebruikt de minister die sleutelrol om boeren, omwonenden van akkerlanden en scholieren met vakantiebaantjes te beschermen? Of zwicht ze voor de giflobby en pleit ze voor het afwachten van het zoveelste onderzoek? Iets wat de mancozeb-producenten graag zouden zien, omdat al die tijd een echte beslissing wordt uitgesteld. Nederlandse steun voor het commissievoorstel is helaas nog allerminst zeker.

Lees ook:

Brussel wil gevaarlijk landbouwgif verbieden; onzin, zegt de fabrikant

In Brussel ligt een ontwerpbesluit klaar om mancozeb te schrappen van de lijst met toegestane bestrijdingsmiddelen.

Trillende handen, dementie, depressie: landbouwgif is zo onschuldig niet

De Gezondheidsraad werkt aan een advies over risico’s van bestrijdingsmiddelen. Minister Schouten (landbouw) wil dat de raad ook kijkt naar de relatie tussen landbouwgif en de ziekte van Parkinson. Niet zonder reden.

Hormoonverstorende bestrijdingsmiddelen nog volop gebruikt

Bestrijdingsmiddelen met hormoonverstorende eigenschappen worden in de Nederlandse landbouw nog volop gebruikt, blijkt uit verkoopcijfers.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden