Opinie Pensioenen

Grijp de lage rente ook aan voor het goedmaken van de pensioenroof

Het kabinet heeft nu de kans met goedkope leningen het vermogen van pensioenfonds ABP op te krikken zodat kortingen op pensioenen voor (voormalig) overheidspersoneel niet nodig zijn, redeneert Norbert Klein, oud-Tweede-Kamerlid voor de Vrijzinnige Partij.

De rente op staatsleningen staat historisch laag. Het kabinet-Rutte III heeft het plan om een groot investeringsfonds op te zetten, zodat Nederland robuust de toekomst in kan gaan. Gelijktijdig zijn er veel zorgen over de pensioenen. Een van de grootste fondsen met 3 miljoen deelnemers (2018) is het ABP. Daar dreigen kortingen ­omdat de verplichtingen (514 miljard euro) om nu en in de toekomst pen­sioenen uit te betalen groter zijn dan de hoeveelheid geld in kas (456 miljard euro).

Bij dat ABP is iets vreemds aan de hand. Gedurende dertien jaar is er minder premiegeld binnengekomen dan afgesproken was. Opeenvolgende kabinetten van CDA, VVD en PvdA hebben in de periode 1982-1995 ruim 33 miljard gulden (waardepeil 2019: 60-80 miljard euro, afhankelijk van te kiezen rendement) aan de ABP-kas onthouden met de Uitnamewet. Met het aannemen van deze wet door beide Kamers heeft feitelijk een gelegaliseerde pen­sioenroof plaatsgevonden. Regelmatig wordt dit aangestipt zoals recent in de Tweede Kamer tijdens de Algemene Beschouwingen. Maar er volgt geen actie.

Tot 2017 was dat wel te begrijpen: waar moest het geld voor de herstelbetaling van die niet-betaalde pensioenpremies vandaan komen? Hogere rentelasten voor de staat, hogere belastingen en extra bezuinigingen waren en zijn niet verantwoord. Tijden veranderen, maar niet in de Tweede Kamer. Afgezien van lippendienst doet geen enkele politieke partij op dit punt iets. Niet alleen de ABP-gepensioneerden van nu, maar ook die van morgen worden in de kou gezet.

Juridische strijd

De Vereniging Pensioenverlies wil via een gerechtelijke procedure deze pen­sioenroof rechtzetten. Dat zal een jarenlange juridische strijd worden. Die moet niet uit de weg gegaan worden, maar het kan sneller.

De toenmalig verantwoordelijke premier Lubbers (CDA) gaf in 2012 terugkijkend op zijn beleid aan dat het een grote fout was (Trouw, 23 december 2012). Het achtergehouden premiegeld voor de pensioenen van het overheids- en onderwijspersoneel is voor de algemene middelen gebruikt. Destijds had heel Nederland profijt van deze miljarden voor de rijksbegroting, maar nu zijn de ABP-gepensioneerden er de dupe van door jarenlang geen ­indexeringen en dreigende kortingen op hun pensioen.

Op dit moment kan het Rijk zeer goedkoop, zelfs tegen negatieve rente, kapitaal aantrekken. Dit is een kans om naast het beoogde investeringsfonds herstelbetalingen te doen door minimaal 60 miljard euro te lenen. Door dat aan het vermogen van het ABP toe te voegen, ontstaat een dekkingsgraad van 100,4 procent. Zelfs dan is nog niet voldaan aan de huidige regels, maar dit percentage ligt boven de kritische dekkingsgraad waardoor pensioenkortingen niet nodig zijn.

Deze herstelbetaling is rechtvaardig, maar bovendien een investering in de Nederlandse economie. Het geld verdwijnt namelijk niet. In het ABP investeren is ook investeren in de koopkracht. Door hiervoor te kiezen kunnen ten minste 3 miljoen ABP-deelnemers koopkracht behouden.

Koopkracht betekent bestedingen. Afgezien van enkele mooie buitenlandse reizen zal het meeste geld door gepensioneerden in Nederland besteed worden. Bestedingen betekenen versterking van de economie, werkgelegenheid en meer belastinginkomsten voor het Rijk om de nieuwe staats­lening op termijn terug te betalen.

Wat echter belangrijker is, is dat CDA, VVD en PvdA als verantwoordelijke partijen voor de roof in de jaren 80-90 eindelijk de verantwoordelijkheid nemen voor huidige en toekomstige, eerlijke pensioenen voor het onderwijs- en overheidspersoneel.

Lees ook:

Lubbers: ‘Terugstorten geld van pensioenfondsen naar werkgevers was fout’

Het is fout geweest om in de jaren 80 en 90 geld vanuit de pensioenfondsen terug te storten naar de werkgevers, erkende oud-premier Ruud Lubbers in het tv-programma Buitenhof.

Pensioenkortingen zijn grotendeels onnodig, zeggen experts. Gaat dit iets veranderen?

Pensioenkortingen zijn grotendeels onnodig, stellen veertig experts in een brandbrief aan de Tweede Kamer. Gaan zij hiermee het verschil maken?  

Pensioenfondsen slaan de handen ineen tegen kortingen, maar Den Haag lijkt niet onder de indruk

De druk op minister Koolmees om pensioenkortingen van tafel te halen groeit en groeit. Maar hij lijkt daarvoor nog altijd niet te buigen.

Onverwachte pensioenmisère: korting dreigt in 2020 voor 8 miljoen pensioenen

Zelfs de grootste pensioen­fondsen, ABP en PFZW, moeten volgend jaar korten als hun financiële situatie niet snel verbetert.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden