Commentaar

Grapperhaus kiest terecht voor nabijheid én onafhankelijkheid voor zijn huis-onderzoekers

Minister Ferd Grapperhaus van justitie. Beeld ANP

Minister Ferd Grapperhaus van justitie kondigt het enige aan dat hij redelijkerwijs kon aankondigen: het ‘huis-onderzoeksbureau’ van zijn ministerie dient een onafhankelijker positie te krijgen.

Ook het derde en laatste rapport over het reilen en zeilen van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie is gepubliceerd. Aanleiding voor de drie rapporten waren klachten van medewerkers van het ­bureau over ongeoorloofde druk vanuit het ministerie op de opzet en de conclusies van onderzoeken.

Dat de relatie tussen beleidsbepalers op het ministerie en de onderzoekers, die toch borg dienen te staan voor goede en dus onafhankelijke onderzoeksbevindingen, zeer te wensen overlaat is zacht uitgedrukt. In minimaal drie gevallen is er vanuit het ministerie van justitie en veiligheid ongeoorloofde druk uitgeoefend op onderzoek van het WODC, zo bleek uit het eerste rapport. Mensen die over die ongeoorloofde druk klagen worden niet serieus genomen, concludeerde het tweede rapport. Het derde rapport ­beveelt de minister aan een betere balans te zoeken ­tussen ‘nabijheid’ van beleidsafdelingen en de borging van de onafhankelijkheid van (wetenschappelijk) ­beleidsonderzoek.

Balans

De eerste reactie zou kunnen zijn het WODC ­volledig buiten het ministerie te plaatsen en dus met andere woorden ook niet langer te laten vallen onder de ministeriële verantwoordelijkheid. De directeur van het WODC waarschuwde echter in deze krant dat die op het oog eenvoudige oplossing meer na- dan voordelen oplevert. Volgens haar zullen beleidsambtenaren dan rechtstreeks bij universiteiten onderzoek ‘bestellen’, met alle gevaren van niet te ­controleren beïnvloeding van dien. Het WODC kan daar een terecht punt hebben. Nabijheid heeft zo ook weer zijn voordelen. Zoek daarom naar de juiste balans.

Nu Grapperhaus heeft aangekondigd die onafhankelijkheid te willen vastleggen in een ministeriële regeling en ook fysiek meer afstand wil creëren, door het ­centrum in een ander gebouw dan het ministerie te huisvesten, kan er een situatie ontstaan die de balans herstelt. Op onderzoek dat beleid moet ­verbeteren, maar steevast tot conclusies komt die de ­beleidsverantwoordelijken welgevallig zijn, zit niemand te wachten.

In het Commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook: 

WODC-directeur Annelies Daalder: We hebben de botsproef doorstaan

Annelies Daalder loodste het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) door een venijnige crisis. Ambtenaren probeerden daar politiek gevoelige onderzoeken te beïnvloeden. Voor het eerst treedt ze naar buiten.

Justitie probeert wetenschappers te beïnvloeden 

De onafhankelijkheid van wetenschappelijk onderzoek bij het ministerie van justitie is geschaad. Ambtenaren wilden zich herhaaldelijk bemoeien met de uitkomsten van onderzoeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden